Προσχέδιο για επαναληπτικές εξετάσεις Σεπτεμβρίου, Α’ Γυμνασίου, 2013

1. Σελ.  134 – 135 : Τι θα πει να είσαι “άνθρωπος”; Πώς εκφράζεται η χαρά κι η ευγνωμοσύνη του ανθρώπου για το δώρο της ζωής στον Θεό-Δημιουργό του;Τι θα πει να είσαι «άνθρωπος»; Σύμφωνα με τη διήγηση της Γενέσεως είμαστε τα μόνα πλάσματα που δημιουργηθήκαμε ως εικόνα του Θεού. Μόνο εμείς δηλαδή μπορούμε να συνειδητοποιούμε τη σημασία της ζωής: Να αναγνωρίζουμε ότι μας χαρίστηκε για να την κάνουμε ολοένα και καλύτερη• να τη μοιραζόμαστε με τους συνανθρώπους μας και με τα άλλα ζωντανά πλάσματα ·s να συναισθανόμαστε την ομορφιά της · να επιλέγουμε ελεύθερα ποιους δρόμους θα ακολουθήσουμε · να καταλαβαίνουμε ότι ο πραγματικός προορισμός του ανθρώπου είναι να σχετιστεί με το Θεό και να του μοιάσει όσο γίνεται περισσότερο.Χαρά και ευχαριστία για το δώρο της ζωής. Συνειδητοποιώντας όλα τα παραπάνω δε γίνεται να μη νιώθουμε ευγνωμοσύνη για το Θεό, που μας χάρισε ένα τέτοιο ακριβό δώρο και να τον ευχαριστούμε. Όσοι είναι χριστιανοί γνωρίζουν ότι αυτό που κάνουν όταν μαζεύονται για να λατρεύσουν το Θεό το ονομάζουν Θεία Ευχαριστία. Σ’ αυτή τη σύναξη προσεύχονται για όλη την κτίση, προσφέρουν στο Θεό ως δώρα ψωμί και κρασί, εύχονται η ζωή και ο κόσμος όλος να είναι πάντοτε στα χέρια του και τον ευχαριστούν αναγνωρίζοντας όσα τους χαρίζει.

2. Σελ. 39 : Γιατί ο Ιωσήφ είναι “τύπος Χριστού”;

Γιατί ο Ιωσήφ είναι “τύπος Χριστού”; (σελ. 39 : Ο Ιωσήφ είναι “τύπος Χριστού” γιατί : α) τον μίσησαν τα αδέλφια του και θέλησαν να τον σκοτώσουν  (τον Ιησού τον μίσησαν οι δικοί Του και τον σταύρωσαν), β) τον πούλησαν δούλο και πήγε αιχμάλωτος στην Αίγυπτο ( ο Χριστός, όταν τον κυνήγησε ο Ηρώδης να τον σκοτώσει κατέφυγε στην Αίγυπτο με τον Ιωσήφ και τη μητέρα Του, έγινε πρόσφυγας όπως ο Ιωσήφ), γ) συγχώρεσε τα αδέλφια του και έσωσε τη ζωή σ΄ ολόκληρη τη γενιά του Ιακώβ (Ο Χριστός συγχώρεσε τους σταυρωτές του πάνω στο σταυρό και έσωσε ολόκληρο το ανθρώπινο γένος από το κακό, τον θάνατο και τον διάβολο). Ποια είναι η φράση “κλειδί” της ιστορίας του Ιωσήφ; (σελ. 39 : ‘Εσείς σκεφθήκατε να μου κάνετε κακό, ο Θεός όμως το μετέτρεψε σε καλό”).

3. Σελ. 50 : Το όνομα του Θεού στην Παλαιά Διαθήκη

Το όνομα του Θεού που γράφεται στα εβραϊκά με τέσσερα γράμματα (βλέπε παρακάτω το τετραγράμματο) διαβάζεται Γιαχβέ. Όταν αργότερα (τον 3ο αι. π.Χ.) η Παλαιά Διαθήκη μεταφράστηκε στα ελληνικά το όνομα αποδόθηκε με τη φράση «ἐγώ εἰμί ὁ Ὤν».
Οι ειδικοί επιστήμονες κατέληξαν ότι σημαίνει: α) ότι είναι ένας και μοναδικός, β) είναι αιώνιος και γ) δίνει ζωή σε ό,τι υπάρχει.
Αργότερα οι Ισραηλίτες χρησιμοποίησαν για το Θεό και το όνομα Αδωνάι, που σημαίνει «Κύριος». Το όνομα αυτό επικράτησε και χρησιμοποιείται μέχρι σήμερα από τους Εβραίους στους ψαλμούς και στις προσευχές της Συναγωγής.

5. α) Σελ. 56: Δέκα Εντολές –  β)Η εκλογή του Ισραήλ (μπεζ πλαίσιο) –  γ)Τι είναι είδωλο

  • Εγώ είμαι ο Κύριος ο Θεός σου, που σε έβγαλα από την Αίγυπτο, τον τόπο της δουλείας. Λεν θα υπάρχουν για σένα άλλοι θεοί εκτός από μένα.
  • Μην κατασκευάσεις για σένα είδωλα και ομοιώματα που έχουν τη μορφή οποιουδήποτε πράγματος που βρίσκεται ψηλά στον ουρανό ή εδώ κάτω στη γη ή μέσα στα νερά, κάτω απ’ τη γη. Αυτά να μην τα προσκυνάς ούτε να τα λατρεύεις…
  • Μην προφέρεις για κανένα λόγο το όνομα του Κυρίου, του Θεού σου…
  • Να θυμάσαι την ημέρα του Σαββάτου, για να την ξεχωρίζεις και να την αφιερώνεις στον Κύριο. Έξι μέρες θα εργάζεσαι και θα κάνεις όλες τις εργασίες σου. Αλλά η έβδομη μέρα είναι μέρα ανάπαυσης, αφιερωμένη σ’ εμένα, τον Κύριο, το Θεό σου.
  • Να τιμάς τον πατέρα σου και τη μητέρα σου…
  • Μη φονεύσεις.
  • Μη μοιχεύσεις* .
  • Μην κλέψεις.
  • Μην καταθέσεις ψεύτικη μαρτυρία ενάντια στους συνανθρώπους σου.
  • Μην επιθυμήσεις τίποτε απ’ ό,τι ανήκει στο συνάνθρωπό σου…

Αργότερα αυτές οι Δέκα Εντολές γράφτηκαν πάνω σε δυο πέτρινες πλάκες. Ύστερα ο Μωυσής… τις διάβασε στο λαό. Και είπαν όλοι: «Όλα όσα είπε ο Κύριος θα τα υπακούσουμε και θα τα εφαρμόσουμε».

6. Η Εκλογή του Ισραήλ . Ο Θεός επιλέγει τον Ισραήλ και τον εμπιστεύεται όχι για να του παρέχει αποκλειστικά προνόμια, αλλά για να γίνει αυτός ο λαός γέφυρα ανάμεσα στο Θεό και σε όλα τα έθνη. Να υπηρετήσει δηλαδή το σχέδιο του Θεού για τη σωτηρία όλων των ανθρώπων. Γι’ αυτό το λόγο σε πολλές βιβλικές ιστορίες βλέπουμε ότι ο Θεός δε νοιάζεται μόνο για τον Ισραήλ, αλλά για όλα τα έθνη του κόσμου. Αργότερα, όταν η ανθρωπότητα θα έχει προετοιμαστεί κατάλληλα, ο Χριστός θα καλέσει τους ανθρώπους όλου του κόσμου να γίνουν παιδιά του. Δεν έχει δηλαδή πρωτείο εξουσίας ο λαός του Ισραήλ στους άλλους λαούς, αλλά πρωτείο τιμής, σεβασμού και αγάπης/ ευγνωμοσύνης επειδή πρώτοι πίστεψαν στον μόνο αληθινό Θεό και μας βοήθησαν κι εμάς τους υπόλοιπους να πιστέψουμε σ΄ Αυτόν.

7. Σελ. 59 : Τι σημαίνει είδωλο; Υπάρχουν είδωλα στη σημερινή εποχή; αναφέρετε παραδείγματα και εξηγήστε τα (Δείτε παραδείγματα στη διαδικτυακή εφημερίδα, μαθήματα 10 και 11 – wallwishers/padlets). Η λέξη είδωλο από θρησκευτική άποψη σημαίνει άγαλμα ή σύμβολο ψεύτικου θεού. Όσοι τα λάτρευαν πίστευαν ότι τα είδωλα έκρυβαν και τη δύναμη των θεών που αναπαριστούσαν κι έτσι μπορούσαν να τους βοηθήσουν. Η λατρεία τέτοιων ανθρωπόμορφων ή ζωόμορφων ειδώλων ονομάζεται ειδωλολατρία. Συνδέεται κυρίως με πολυθεϊστικές θρησκείες, όπως των Ασσυρίων, των αρχαίων Αιγυπτίων και Ελλήνων, των Ρωμαίων κ.ά. Ονομάζουμε είδωλο ένα αγαθό που οι άνθρωποι το βλέπουν πιο σημαντικό από άλλα στη ζωή τους και το προσέχουν και το θεωρούν Θεό. Έτσι ξεχνάνε τον Θεό βλέποντας να κυκλοφορούν ανάμεσά τους πρόσωπα ή αντικείμενα που αντικαθιστούν στη συνείδησή τους τον Θεό.

8. Σελ. 64 : Τι σημαίνει η λέξη : ” Προεικονίσεις” ή προτυπώσεις; Σελ. 76 

Στη ζωή της Εκκλησίας κάποια γεγονότα της Παλαιάς Διαθήκης θυμίζουν γεγονότα της Καινής Διαθήκης
Η χριστιανική Εκκλησία θεωρεί ότι ορισμένα γεγονότα της Παλαιάς Διαθήκης μοιάζουν με κάποια γεγονότα της Καινής Διαθήκης που βέβαια θα συμβούν πολύ αργότερα. Μοιάζουν μάλιστα τόσο πολύ σαν – κατά κάποιον τρόπο – να είναι εικόνες τους. Π.χ. ο Ισαάκ μοιάζει με το Χριστό. Ας δούμε γιατί:
-Όπως ο Ισαάκ ήταν μοναχοπαίδι του Αβραάμ, έτσι και ο Χριστός είναι ο μονογενής* γιος του Θεού.
-Όπως ο Ισαάκ οδηγήθηκε στη θυσία χωρίς να φταίει, έτσι και ο Χριστός οδηγήθηκε στο Σταυρό, ενώ ήταν αθώος.
-Όπως ο Ισαάκ γλίτωσε το θάνατο, έτσι και ο Χριστός νίκησε το θάνατο και αναστήθηκε.
Γι’ αυτό οι χριστιανοί είδαν τον Ισαάκ σαν μια εικόνα του Χριστού πριν ακόμη γεννηθεί, δηλαδή σαν προεικόνιση, του Χριστού Στην Καινή Διαθήκη ο Απ. Παύλος γράφει: Θέλω να ξέρετε, αδελφοί, ότι όλοι οι πρόγονοι σας προστατεύονταν από τη νεφέλη και όλοι πέρασαν μέσα από τη θάλασσα. Όλοι έφαγαν την ίδια θεόσταλτη τροφή και ήπιαν το ίδιο ποτό. Όλα αυτά τα γεγονότα ήταν για κείνους προεικονίσεις και γράφτηκαν για να μας νουθετήσουν* .(Α Κορ 10, 1-4. 11).

9) H χρίση του βασιλιά
Την τελούσε ένας άνθρωπος του Θεού, προφήτης ή ιερέας, χύνοντας λάδι στο κεφάλι του βασιλιά. Μ΄αυτόν τον τρόπο δηλωνόταν με ένα εξωτερικό σημεί