Ύλη Α’ Τριμήνου της Γ’ Γυμνασίου – 2014

εκκλησία και παράδοση

Ύλη του Α’ Τριμήνου της Γ’ Γυμνασίου

Ερώτηση 1 : α) Δώστε τον ορισμό της  Εκκλησίας β) ποιος είναι ο σκοπός της Εκκλησίας μέσα στον κόσμο; 

Απάντηση :

  •  Η Εκκλησία είναι ένα σώμα με κεφαλή το Χριστό και μέλη τους βαπτισμένους.
  • Σκοπός του έργου του Χριστού είναι η σωτηρία του ανθρώπου. Το έργο αυτό συνεχίζεται με την ίδρυση της Εκκλησίας, για την οποία φρόντισε ο Ίδιος, όπως θα διδαχθούμε σε επόμενη ενότητα. Ο σκοπός της Εκκλησίας, επομένως, είναι η προσωπική συνάντηση και η ένωση του κάθε βαπτισμένου με τον Χριστό.

Ερώτηση 2 : Ποιες είναι οι Πηγές της εκκλησιαστικής Ιστορίας;

Απάντηση : Πηγές της εκκλησιαστικής ιστορίας είναι τα αρχαιολογικά ευρήματα και τα γραπτά κείμενα.

Ερώτηση 3 : α) Ποια είναι τα αρχαιολογικά ευρήματα ως πηγές της εκκλησιαστικής Ιστορίας; β) Ποια είναι τα γραπτά κείμενα ως πηγές της Εκκλησιαστικής Ιστορίας;

Αρχαιολογικές πηγές είναι οι κατακόμβες, οι διάφοροι τόποι όπου μαρτύρησαν οι χριστιανοί, οι τύποι των ναών που εμφανίστηκαν στο πέρασμα των αιώνων, τα βαπτιστήρια, διάφορες επιγραφές που σχετίζονται με τους χριστιανούς, καθώς και τα ευρήματα της χριστιανικής τέχνης (γλυπτική, αγιογραφία, εκκλησιαστική μικροτεχνία).

Τα είδη των κειμένων, ως πηγές της εκκλησιαστικής ιστορίας, είναι πολλά: οι χρονογραφίες, τα έργα των εκκλησιαστικών συγγραφέων και των Πατέρων της Εκκλησίας, τα πρακτικά των Οικουμενικών Συνόδων, τα λατρευτικά κείμενα, επιστολές, κείμενα με βίους αγίων, καθώς και διάφορες νομοθεσίες της πολιτείας σχετικές με την Εκκλησία.

Ερώτηση 4 : Ποιος είναι ο ρόλος του Αγίου Πνεύματος στην Εκκλησία;

Απάντηση : Το Άγιο Πνεύμα από εκείνη τη μέρα, όπως ο ίδιος ο Χριστός είχε υποσχεθεί στους μαθητές του, καθοδηγεί την Εκκλησία και δίνει τη δυνατότητα στους ανθρώπους να γνωρίσουν την αλήθεια. Και αυτή η αλήθεια είναι ο Χριστός και ο νέος τρόπος ζωής που προτείνει στους ανθρώπους. Η γνώση αυτής της αλήθειας απελευθερώνει τους ανθρώπους από κάθε είδους δεσμά («όπου υπάρχει το Πνεύμα του Κυρίου, εκεί υπάρχει και ελευθερία», Β’ Κορ. 3,17). Ο αναστημένος Χριστός νίκησε το θάνατο, όχι μόνο ως Θεός αλλά και ως άνθρωπος. Αυτό δίνει τη βεβαιότητα στον πιστό άνθρωπο ότι ο θάνατος δεν είναι το τέλος της ζωής που συντρίβει τις ελπίδες του και τον χωρίζει από τα αγαπημένα του πρόσωπα. Η Ανάσταση δίνει τη βεβαιότητα ότι θα ζήσουμε όλοι μαζί και με τον Χριστό και ότι ο θάνατος δε θα μας χωρίζει πια.

Με την επιφοίτηση του Αγίου Πνεύματος την ημέρα της Πεντηκοστής και με το κήρυγμα του Αποστόλου Πέτρου που επακολούθησε, ιδρύθηκε στα Ιεροσόλυμα η πρώτη χριστιανική Εκκλησία.
  • Το Άγιο Πνεύμα γίνεται ο οδηγός της Εκκλησίας και δίνει τη δυνατότητα στους ανθρώπους να γνωρίσουν την αλήθεια, δηλαδή το Χριστό. Η γνώση αυτής της αλήθειας απελευθερώνει τον άνθρωπο και τη δημιουργία από τα δεσμά του θανάτου.
  • Μέσα στην Εκκλησία με τη δράση του Αγίου Πνεύματος συντελείται η ενότητα, ο αγιασμός και η μεταμόρφωση των ανθρώπων. Μαθαίνουν να αλλάζουν τον εαυτό τους, να αγαπούν και να θυσιάζονται για τους συνανθρώπους τους, να βλέπουν σε όλο τον κόσμο τη δημιουργία του Θεού.

Ερώτηση 5 : Ποια είναι τα χαρακτηριστικά της πρώτης Εκκλησίας των Ιεροσολύμων και ποια είναι η σημασία τους για μας σήμερα;

Απάντηση :

α. Η ζωή της πρώτης Εκκλησίας γίνεται το πρότυπο μιας νέας κοινωνίας

Τα μέλη της πρώτης Εκκλησίας έδειξαν με τον τρόπο της ζωής τους ότι η πίστη στο Χριστό μπορούσε να αλλάξει τους ανθρώπους και την κοινωνία. Διαβάζουμε στις Πράξεις (2,42-47. 4,32-37) ότι ήταν όλοι αφοσιωμένοι στη διδασκαλία των Αποστόλων, στην μεταξύ τους ενότητα, στην τέλεση της Θείας Ευχαριστίας και στην προσευχή. Είχαν όλοι μια καρδιά και μια ψυχή. Ήταν τόσο δυνατή η αγάπη μεταξύ τους, ώστε κανείς δε θεωρούσε ότι κάποιο από τα υπάρχοντά του ήταν δικό του, αλλά όλα τα είχαν κοινά (κοινοχρησία, κοινή χρήση των αγαθών). Δεν υπήρχε κανείς ανάμεσά τους που να στερείται τα αναγκαία. Κάθε μέρα μαζεύονταν στο ναό των Ιεροσολύμων για να ακούσουν το κήρυγμα των Αποστόλων και για να προσευχηθούν. Κάθε βράδυ συγκεντρώνονταν σε σπίτια, έτρωγαν με απλότητα το δείπνο τους («Αγάπες») και τελούσαν τη Θεία Ευχαριστία. Η χάρη του Θεού και η έμπρακτη μεταξύ τους αγάπη γινόταν η αφορμή, ώστε όλο και περισσότεροι να γίνονται μέλη αυτής της νέας κοινωνίας και έτσι να αυξάνεται καθημερινά ο αριθμός των χριστιανών.

γ. Η παράδοση της πρώτης κοινότητας ζητούμενο και σήμερα στην Εκκλησία

Η έμπρακτη αγάπη και η κοινοχρησία της πρώτης χριστιανικής κοινότητας έκαναν τεράστια εντύπωση στους ανθρώπους της εποχής εκείνης, που έσπευδαν να βαπτίζονται και να εντάσσονται στα μέλη της. Το παράδειγμα των πρώτων χριστιανών, παρότι αποτελεί πρότυπο για την Εκκλησία, παραμένει πάντα ζητούμενο, όπως μας υπενθυμίζει συνέχεια ο Ιωάννης ο Χρυσόστομος (βλ. κείμενο). Πάντως, το έργο της φιλανθρωπίας και της αγάπης είναι σήμερα από τα σημαντικότερα στη ζωή των ενοριών. Καθεμιά απ’ αυτές έχει να επιδείξει φιλανθρωπικό έργο. Με τους εράνους ανακουφίζονται η φτώχεια, η αρρώστια και η μοναξιά πολλών ανθρώπων. Η Εκκλησία βοηθά ανθρώπους που έχουν έντονο οικονομικό πρόβλημα, συντηρεί νοσοκομεία και γηροκομεία, φροντίζει αλλοεθνείς ή αλλόθρησκους σε περιοχές της γης που βρίσκονται σε εμπόλεμη κατάσταση (π.χ. Μέση Ανατολή, Αφρική κ.α.). Ειδικότερα, το ιδανικό της κοινοχρησίας, που είναι εξαιρετικά δύσκολο να εφαρμοστεί σήμερα, διατηρείται στα κοινόβια μοναστήρια. Εκεί οι μοναχοί δεν έχουν τη δική τους ατομική ιδιοκτησία (ακτημοσύνη), αλλά όλα ανήκουν στη μονή και από αυτά συντηρούνται και οι ίδιοι οι μοναχοί και επιτελείται το έργο του μοναστηριού (κοινοκτημοσύνη). Πολλά περισσότερα όμως χρειάζεται να γίνουν, όπως υπενθυμίζει ο άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος.

Ερώτηση 6 : Συμπληρώστε το βιογραφικό σημείωμα του αποστόλου Παύλου

Απάντηση :

ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΠΑΥΛΟΣ

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ

ΟΝΟΜΑ :                                  Σαούλ

ΕΠΩΝΥΜΟ:                           Παύλος

ΦΥΛΗ:                                       Βενιαμίν

ΣΠΟΥΔΕΣ:                             Ελληνική Φιλοσοφία και Ιουδαϊκή νομολογία από τον Γαμαλιήλ

ΕΤΟΣ:                                        5-15μ.Χ.

ΤΟΠΟΣ ΓΕΝΝΗΣΗΣ:      Ταρσός της Κιλικίας

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑ:                        Σκηνοποιός

ΣΠΟΥΔΕΣ :                    Ιουδαϊκή Νομολογία, Ελληνική Φιλοσοφία

ΕΤΟΣ ΜΕΤΑΣΤΡΟΦΗΣ ΤΟΥ: 37μ.Χ.

ΤΟΠΟΣ ΜΕΤΑΣΤΡΟΦΗΣ ΤΟΥ:  Λίγο πριν την Δαμασκό

ΑΙΤΙΑ ΜΕΤΑΣΤΡΟΦΗΣ ΤΟΥ: Το όραμα που είδε, τον Χριστό με θεϊκή λάμψη να τον ρωτά

γιατί τον καταδιώκει. Τον κάλεσε να γίνει ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΕΘΝΩΝ.

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΜΕΤΑΣΤΡΟΦΗΣ ΤΟΥ: Αλλάζει ζωή και πίστη και κηρύττει το μήνυμα της Νέας

πίστης στους ειδωλολάτρες

 Η ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΤΟΥ ΔΙΝΕΙ ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ – ΕΥΛΟΓΙΑ. : 48μ.Χ.

ΤΙ ΣΥΜΠΕΡΑΙΝΟΥΜΕ ΓΙΑ ΤΟ ΠΩΣ ΟΡΓΑΝΩΝΕΤΑΙ Η ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΙΕΡΑΠΟΣΤΟΛΗ ΩΣ ΣΗΜΕΡΑ;

α)  Η Εκκλησία καλεί τον Βαρνάβα και τον Παύλο να αναλάβουν έργο Ιεραποστολής

β) Δίνει την ευλογία της και την προσευχή της να επιτύχει το έργο τους

γ) Δίνει έγκυρες επιστολές με την έγκρισή της για όποιον θέλει να τις δει. (Τα ίδια ισχύουν και σήμερα)

ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΤΟΥ:     Να κηρύττει το λόγο του Θεού στους ειδωλολάτρες

ΣΥΝΕΡΓΟΙ ΤΟΥ:       Βαρνάβας

ΔΡΑΣΗ: Α’ ΠΕΡΙΟΔΕΙΑ – ΤΟΠΟΙ ΕΠΙΣΚΕΨΗΣ: Κύπρος (Πάφος), Πέργη, Αντιόχεια, Λύστρα, Δέρβη.

ΣΕ ΠΟΙΟΥΣ ΑΠΕΥΘΥΝΕΤΑΙ:          Α)        πρώτα στους Ιουδαίους     Β)        μετά στους ειδωλολάτρες (εθνικούς)

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΡΩΤΗΣ ΠΕΡΙΟΔΕΙΑΣ ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ ΠΑΥΛΟΥ:

α) Το μήνυμα του ευαγγελίου εξαπλώνεται έξω από τα όρια του Ιουδαϊσμού

β) Η Εκκλησία αποκτά συνείδηση της οικουμενικότητάς της.

ΣΥΓΓΡΑΦΗ ΒΙΒΛΙΩΝ:  ΕΠΙΣΤΟΛΕΣ. ΠΟΥ; Ζωντανά, περιστασιακά κείμενα που απευθύνονται στις Εκκλησίες που ίδρυσε στην Έφεσο, Κολοσσές, Κορινθίους, Θεσσαλονικείς, Φιλιππησίους, Ρωμαίους, Γαλάτες.

ΑΙΤΙΑ ΣΥΓΓΡΑΦΗΣ ΕΠΙΣΤΟΛΩΝ ΤΟΥ: Επιλύει προβλήματα των Εκκλησιών που ίδρυσε και των μελών τους.

Ερώτηση 7 : ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΙΣΗ. Να τοποθετήσετε κάτω από τις φράσεις της στήλης Α τα γράμματα που αντιστοιχούν από τη στήλη Β.

Α

Τρόπος οργάνωσης ορθόδοξης Ιεραποστολής

………………β, γ, ε………………………………………….

Αποτελέσματα α’ περιοδείας απ. Παύλου

………………α, δ …………………………………………..

Β

α. Η Εκκλησία αποκτά συνείδηση οικουμενικότητας

β. Δίνει την ευλογία-προσευχή για να επιτύχει  το έργο των     ιεραποστόλων

γ. Καλεί το Βαρνάβα και τον Παύλο να αναλάβουν έργο  Ιεραποστολής

δ. Το μήνυμα του ευαγγελίου εξαπλώνεται έξω από τα όρια του Ιουδαϊσμού.

ε. Δίνει έγκυρες επιστολές με την έγκρισή τους για να είναι κατοχυρωμένο και ασφαλές το έργο της Ιεραποστολής.

Ερώτηση 8 : Ποια είναι η απόφαση και ποια η σημασία της Αποστολικής Συνόδου;

Απάντηση :

Μαζεύτηκαν λοιπόν όλοι οι απόστολοι κι οι μαθητές να συζητήσουν το πρόβλημα. Επειδή ήταν όλοι οι απόστολοι ονομάστηκε “Αποστολική Σύνοδος” , κι είναι το πρότυπο των επερχόμενων Οικουμενικών Συνόδων γιατί στην ορθόδοξη εκκλησία η Σύνοδος είναι το όργανο που διοικεί την ορθόδοξη Εκκλησία. Η απόφαση της Αποστολικής Συνόδου έχει σημασία για μας τους εξ ειδωλολατρών χριστιανών γιατί είναι η εξής :

Αποφασίστηκε ως σωστό από το Άγιο Πνεύμα και εμάς να μην σας επιβάλλουμε κανένα πρόσθετο βάρος, εκτός από τα αναγκαία : να απέχετε από τα ειδωλόθυτα, το αίμα, το κρέας από πνιγμένα ζώα και  την πορνεία. Αν φυλάγεστε από αυτά, θα κάνετε το σωστό.“.

Η σημασία της Αποστολικής Συνόδου είναι μεγάλη γιατί :

α. έδειξε ότι ο χριστιανισμός χωρίς να απαρνηθεί τις ιουδαϊκές της καταβολές χειραφετήθηκε, όμως, από τους ιουδαϊκούς θεσμούς και άνοιξε ο δρόμος για να γίνει ο Χριστιανισμός μια πανανθρώπινη ουκουμενική πίστη, στηριγμένη στην ελευθερία και όχι στη δουλική προσήλωση σε τυπικές νεκρές εντολές.

β. Η τελική θέση της Αποστολικής Συνόδου  διαμορφώθηκε μέσα από τη συνεργασία των πιστών με το Αγιο Πνεύμα. Από εκεί και έπειτα κάθε Οικουμενική Σύνοδος θα συνεργάζεται με το άγιο Πνεύμα “ἐν ἐλευθερίᾳ και προσευχῆ” και θα παίρνει τις αποφάσεις της “ἑπόμενη τοῖς ἁγίοις Πατρᾶσι καί τοῖς δόγμασιν τοῖς θεσπισθεῖσιν ” σπό αυτούς.

γ. Συμμετείχαν όλα τα μέλη της Εκκλησίας, με δημοκρατικό τρόπο λειτουργίας .

Ερώτηση 9 : α) Γιατί δεν μπορώ να έχω οικουμενικές Συνόδους σήμερα; β) Γιατί οι ορθόδοξοι λένε ότι το «αλάθητο» το έχει μόνο η Οικουμενική ή Πανορθόδοξη Σύνοδος κι όχι ο Πάπας;

Απάντηση  α :Γιατί σήμερα δεν υπάρχει ενότητα πίστεως ανάμεσα στις χριστιανικές ομολογίες. Μόνο μια Πανορθόδοξη Σύνοδος μπορεί να γίνει.

Απάντηση  β:  Η πίστη ότι τις συλλογικές αποφάσεις τις καθοδηγούσε το άγιο Πνεύμα έδινε την βεβαιότητα ότι παρά τις ανθρώπινες αδυναμίες, η Εκκλησία δεν θα απομακρυνόταν από τον προορισμό της την ομοίωση των πιστών με το Θεό. Για τούτο έχει το αλάθητο το σύνολο Συνοδικό σύστημα (η Συνοδος) και όχι μεμονωμένα πρόσωπα, όπως ο Πάπας.

Ερώτηση 10 :  Ποια ήταν τα κύρια χαρακτηριστικά της Αποστολικής Συνόδου; 

Απάντηση : Τα κύρια χαρακτηριστικά της Αποστολικής Συνόδου ήταν : 

α. Όλα τα μέλη της Εκκλησίας συμμετείχαν και όλοι μαζί αποφάσισαν (δημοκρατικό πολίτευμα)

β. Ο Χριστιανισμός γίνεται μια πανανθρώπινη οικουμενική πίστη, στηριγμένη στην ελευθερία.

γ.  Η τελική θέση διαμορφώθηκε μέσα από τη συνεργασία των πιστών με το άγιο Πνεύμα (αγιοπνευματικό πολίτευμα)

Advertisements

Leave a Reply