Προσχέδιο του διαγωνίσματος Προαγωγικών εξετάσεων Ιουνίου 2013 της Β’ Γυμνασίου

1. α) σελ. 30 Παναγία Μητέρα του Χριστού, Πώς η Εκκλησία τιμά την Παναγία Μητέρα του Θεού; β) Τι εννοούμε με τη φράση “Βασιλεία του Θεού”; (σελ. 56, σχόλιο 1:)

α)  ι) Ανεγείρει ναούς προς τιμήν της, ιι) Δίνει στους πιστούς το όνομά της, ιιι) Γράφονται ύμνοι, ακολουθίες (Μικρός και Μεγάλος Παρακλητικός Κανόνας, Χαιρετισμοί (Ακάθιστος) και φιλοτεχνούνται εικόνες με το πρόσωπό της, ιν) θεσπίστηκαν εορτές προς τιμήν της.
β) Τι εννοούμε με τη φράση “Βασιλεία του Θεού”; (σελ. 56, σχόλιο 1: Βασιλεία του Θεού είναι η καινούρια ανθρωπότητα που άρχισε με τον ερχομό και το έργο του Χριστού. Αυτή προσφέρει έναν νέο τρόπο ζωής, όπου κυριαρχούν :  α) η πίστη στον φιλάνθρωπο και αληθινό Θεό, β) οι αλλιώτικες σχέσεις προς τον Θεό, τον συνάνθρωπο και τον κόσμο, δηλαδή σχέσεις αγάπης, αδελφοσύνης, ελπίδας, ειρήνης και δικαοσύνης. Αυτή η νέα πραγματικότητα ζωής προχωρά αθόρυβα και ασταμάτητα. Το πλήρωμά της θα φανερωθεί στο τέλος του κόσμου, μετά τη Δευτέρα Παρουσία του Χριστού.
2. Τι δείχνει η εμφάνιση της εικόνας του αγίου Ιωάννου Προδρόμου στα δεξιά της εικόνας του Χριστού στο τέμπλο του Αγίου Βήματος για την αντιμετώπιση της Εκκλησίας απέναντι στον άγιο Ιωάννη τον Πρόδρομο; Απαντήστε με επιχειρήματα
Η Εκκλησία δίνει ιδιαίτερη αξία και τιμή στον άγιο Ιωάννη τον Πρόδρομο και τον τοποθετεί στο τέμπλο του Αγίου Βήματος δεξιά από την εικόνα του Χριστού. Έτσι δείχνει ότι εκείνος άνοιξε το δρόμο για την διδασκαλία του Κυρίου Ιησού Χριστού, ότι υπήρξε Προδρομος και Βαπτιστής Του και μεγάλος Προφήτης που έδωσε τη ζωή του για το θέλημα του Θεού.
Τι εννοούσε ο άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος όταν έλεγε :
α) “ευθύνατε τας οδούς Κυρίου”; Να ακολουθήσουν το δρόμο που άνοιξε ο Ιησούς με την θυσία Του και τη διδασκαλία Του
β) Ποια ιδέα είχε για τον εαυτό Του και ποια για τον Χριστό; Γνώριζε ότι είναι αυτός που δείχνει το δρόμο κατώτερος από τον Χριστό, άνθρωπος, ο Χριστός είναι ο Υιός του Θεού, όπου φανερώθηκε στον Ιωάννη από την κάθοδο του Αγίου Πνεύματος σαν περιστέρι.
γ) Ποια ήταν η γνώμη του Χριστού για τον άγιο Ιωάννη τον Πρόδρομο; * Ο μεγαλύτερος προφήτης της Παλαιάς Διαθήκης.

3. σελ. 49 και 50 :  Γιατί ονομάζεται το γεγονός της Βάπτισης του Χριστού “Θεοφάνια”;  Πώς παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στην Καινή Διαθήκη ο Θεός στη Βάπτιση του Χριστού; (σελ. 49 και 50 : Κατά την Βάπτιση φανερώθηκε χειροπιαστά για πρώτη φορά στην ιστορία ο Θεός ως Αγία Τριάδα : Πατέρας, Υιός και Άγιο Πνεύμα, γι αυτό ονομάζουμε το γεγονός της Βάπτισης του Χριστού “Θεοφάνια”. Ο Θεός Πατέρας μαρτύρησε για τον Χριστό ότι είναι ο αγαπημένος του υιός που ευχαριστείται και αναπαύεται σ΄Αυτόν. Το Άγιο Πνεύμα εμφανίζεται σαν περιστέρι, σύμβολο ειρήνης, αγάπης, ελπίδας και βεβαιώνει τα λόγια του Θεού Πατέρα για τον Υιό Του. Βεβαιώνει δηλαδή ότι ο Χριστός : α) είναι ο αγαπημένος Υιός του Θεού και ο αρχηγός του καινούριου κόσμου της Βασιλείας του Θεού, β) το έργο του θα είναι δύσκολο και θα θυσιαστεί γι αυτό, γ) όσα θα πει και θα πράξει ο Ιησούς θα είναι σύμφωνα με το θέλημα του Θεού. Τη μέρα της Βάπτισης εγκαινιάζεται η Βασιλεία του Θεού, δηλαδή η καινοούρια ανθρωπότητα  και ο Ιησούς αρχίζει δημόσια την αποστολή και το έργο του για την πραγματοποίησή της.).

4. Για ποιο έργο και πώς προετοίμαζε ο Χριστός τους μαθητές του; Ποιες υποδείξεις τους έκανε; (σελ. 51, στίχοι Μρκ 3,14 και Μκ. 6, 6-9, Μτ. 10,7-8 : (σελ. 51, στίχοι Λκ.8,1-3 και Μκ. 6, 6-9, Μτ. 10,7-8 : Διάλεξε δώδεκα μαθητές για να είναι μαζί του και για να κηρύττουν. Κάλεσε τους μαθητές και άρχισε να τους στέλνει δύο-δύο… τους παράγγειλε να μην παίρνουν τίποτε μαζί τους για το δρόμο, ούτε σακκίδιο, ούτε φαγητό, ούτε χρήματα στο ζωνάρι παρά μόνο ραβδί για το δρόμο, να βάλουν σανδάλια στα πόδια τους και να μην πάρουν μαζί τους διπλά ρούχα. Όπου πάνε να κηρύττουν λέγοντας πώς έφτασε η Βασιλεία του Θεού. Να θεραπεύουν τους αρρώστους, να ανασταίνουν τους νεκρούς, να γιατρεύουν τους λεπρούς, να κάνουν καλά τους δαιμονισμένους. Δωρεάν , τους είπε, τα λάβατε τα χαρίσματα αυτά, δωρεάν και να τα δίνετε.

5. Τι σημαίνει για την οργάνωση της εκκλησίας το ότι ο Χριστός έχει έδρα του την Καπερναούμ; (σελ. 56, σχόλιο 2 : Η Καπερναούμ της Γαλιλαίας προσφερόταν ως κέντρο της πρώτης δράσης του Χριστού για τον εξής ιδιαίτερο λόγο: Η πόλη αυτή ήταν  συγκοινωνιακός κόμβος δρόμων που οδηγούσαν από τη Μεσοποταμία στην Αίγυπτο κι από τις ανατολικές περιοχές της χώρας στις δυτικές. Στην Καπερναούμ ο Ιησούς έπραξε και δίδαξε πολλά. Ο Χριστός μας δίνει παράδειγμα διαλέγοντας την πρωτεύουσα της Γαλιλαίας για το πώς να οργανωθεί η Εκκλησία Του. Η έδρα της Εκκλησίας ήταν η πρωτεύουσα της αυτοκρατορίας. Η Ρώμη της Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας έγινε η πρώτη έδρα της εκκλησίας. Ήταν πρώτη μεταξύ ίσων με πρωτεία τιμής. Τον 5ο αιώνα μ.Χ. η έδρα της εκκλησίας μεταφέρεται στην Κωνσταντινούπολη, μετά την κατάλυση του δυτικού τμήματος της αυτοκρατορίας. Εκεί ονομάζεται στη Νέα Ρώμη = Κων/λη για πρώτη φορά το Πατριαρχείο της “Οικουμενικό”, η μητέρα εκκλησία όλων των εκκλησιών στην οικουμένη γη, πρώτη μεταξύ ίσων, με πρωτεία τιμής, δηλαδή δεν είναι κυρίαρχος των εκκλησιών των ορθοδόξων, αλλά όλες οι εκκλησίες τη θεωρούν πρώτη από τιμή και σεβασμό. Δεύτερη σε πρωτεία ορθόδοξη εκκλησία είναι των Ιεροσολύμων, της Αντιόχειας, της Αλεξάνδρειας, της Μόσχας, με σειρά αρχαιότητας.

6. α)  Ο Ιησούς έδωσε τη δική του ερμηνεία με εξουσία νομοθέτη στο κείμενο του προφήτη Ησαΐα. Πώς σχετίζεται με την παραμονή του δωδεκάχρονου Ιησού στο ναό και τη συζήτησή του με τους σοφούς διδασκάλους του Ισραήλ; (σελ. 56, σχόλιο 6 και σελ. 42, στ.46-47:  Αυτά που έλεγε ο Ιησούς ήταν λόγια δικά του, δική του ερμηνεία, που την έκανε με αυθεντία και κύρος. Οι συνηθισμένοι ραβίνοι στηρίζονταν σε ερμηνείες ονομαστών ραβίνων, που τις επαναλαμβαναν αρχίζοντας με τα λόγια : “ο ραβίνος τάδε λέει…”. Όταν ήταν δωδεκάχρονος ο Ιησούς συζήτησε με τους σοφούς διδασκάλους του Ισραήλ και απαντούσε με εξουσία και θεϊκή γνώση. Κι εδώ ερμηνεύει με εξουσία θεϊκή την προφητεία του προφήτου Ησαΐα).

β). Γιατί απορούσαν οι συμπατριώτες του Ιησού με τον Ιησού και την ερμηνεία Του πάνω στο κείμενο της προφητείας; Ποια αντίληψη είχαν για τον Μεσσία που δεν ταίριαζε με την εικόνα του Ιησού που γνώριζαν; Δικαιολογήστε την άποψή σας. (σελ. 56, σχόλιο 7 : Η απορία των συμπατριωτών του είναι : “αυτός δεν είναι ο γνωστός μας, ο γιος του Ιωσήφ;” στηριζόταν στην αντίληψη που επικρατούσε τότε, ότι δηλαδή ο Μεσσίας θα εμφανιζόταν ξαφνικά, θαυμαστά, εντυπωσιακά και μεγαλόπρεπα).

7.  Οι παραβολές του Χριστού, σελ. 61, γκρι πλαίσιο :

Οι παραβολές του Χριστού
α. Τι είναι και τι φανερώνουν; Οι παραβολές του είναι πολλών ειδών. Σε αυτό το κεφάλαιο θα μελετήσουμε κάποιες από τις σημαντικότερες. Αυτές είναι διηγήσεις φτιαχτών ιστοριών από την καθημερινή ζωή, όμως ασυνήθιστες, παράξενες και μοναδικές. Τόσο αυτές όσο και όλες οι παραβολές φανερώνουν, με παραστατικό και εντυπωσιακό τρόπο η καθεμιά, κάτι ξεχωριστό για τη Βασιλεία του Θεού. Όποιοι τις ακούν ή τις μελετούν καταλαβαίνουν τι αυτές είναι και πόσο αξίζουν για την αληθινή ζωή των ανθρώπων. Έτσι γίνονται αφορμή να σκεφτούν, να προβληματιστούν και να πάρουν θέση.
β. Γιατί ο Ιησούς δίδασκε με αυτές;

  • Αυτός ήταν τότε ο καλύτερος τρόπος για να διδάξει τις νέες, πρωτάκουστες και ανατρεπτικές αλήθειες ζωής της Βασιλείας του Θεού. Άλλωστε με παραβολές δίδασκαν και οι Ισραηλίτες ραβίνοι τότε.
  • Με τις παραβολές μπορούσαν να τον καταλάβουν όλοι. Ενώ αφηρ