Προσχέδιο διαγωνίσματος Α’ Τριμήνου της Α’ Γυμνασίου – 2013

Ένα προσχέδιο διαγωνίσματος Α Τριμήνου 2013- Α΄ Γυμνασίου1

Σελ. 13 :  α) Τι σημαίνει “Διαθήκη” στην Αγία Γραφή και β) τί είναι ο “Κανών”;

α) Στη Βίβλο η λέξη «διαθήκη» έχει την έννοια της συµφωνίας του Θεού µε τους ανθρώπους. Τα βιβλία της Παλαιάς ∆ιαθήκης µιλούν για την παλαιότερη συµφωνία που έκλεισε ο Θεός µ’ ένα λαό, τον Ισραήλ, πριν τον ερχοµό του Χριστού στον κόσµο. Τα βιβλία της Καινής ∆ιαθήκης κάνουν λόγο για τη νεότερη συµφωνία και σχέση που πραγµατοποίησε ο ίδιος ο Ιησούς Χριστός µε όλους τους ανθρώπους.

β ) Επειδή η χριστιανική Εκκλησία από πολύ νωρίς συνειδητοποίησε τη σηµασία αυτών των κειµένων για τους πιστούς, φρόντισε να τα διαφυλάξει. Έτσι, ύστερα από µακροχρόνιες συζητήσεις συνέθεσε γύρω στον 3ο αι. µ.Χ. έναν «κλειστό» κατάλογο των βιβλίων της Παλαιάς και της Καινής ∆ιαθήκης, στον οποίο δηλαδή κανείς δεν µπορεί να αφαιρέσει ή να προσθέσει κάτι. Η συλλογή αυτών των 76 βιβλίων αποτελεί τον Κανόνα της Αγίας Γραφής.

Σελ. 14:   Σε πόσες και ποιες κατηγορίες χωρίζονται τα βιβλία της Παλαιάς Διαθήκης; Σε ποια γλώσσα γράφτηκαν;

Τα 49 βιβλία της Παλαιάς ∆ιαθήκης χωρίζονται σε τρεις κατηγορίες: ιστορικά, ποιητικά-διδακτικά και προφητικά. Οι συγγραφείς της Παλαιάς ∆ιαθήκης έγραψαν τα κείµενά τους στη µητρική τους γλώσσα που ήταν τα εβραϊκά. Υπάρχουν όµως και κάποια γραµµένα στα ελληνικά.

Σελ. 15:  Τι σημαίνει “αποκάλυψη”; Ποιος τί σε ποιον αποκάλυψε; Γιατί η Παλαιά Διαθήκη έχει ιδιαίτερη σημασία για τους χριστιανούς; Ποια θέση έχει στη χριστιανική λατρεία η Παλαιά Διαθήκη;

Ο Θεός φανερώθηκε στον κόσµο για να σώσει τους ανθρώπους• δηλαδή να τους φανερώσει την αλήθεια, να τους θεραπεύσει από το κακό και να δώσει αληθινό νόηµα στη ζωή τους. Αυτή η φανέρωση (= Αποκάλυψη) έγινε για πρώτη φορά στα πολύ παλιά χρόνια σ’ έναν άνθρωπο, τον Αβραάµ. Μ’ αυτόν ο Θεός έκλεισε την πρώτη συµφωνία σωτηρίας (= ∆ιαθήκη). Στη συνέχεια η ∆ιαθήκη κλείστηκε όχι µόνο µε τον Αβραάµ και τους απογόνους του, αλλά και µ’ όλο το λαό που προήλθε απ’ αυτούς, τον Ισραήλ (= Παλαιά ∆ιαθήκη). Στον Ισραήλ ο Θεός έδωσε τις µεγάλες υποσχέσεις για τη σωτηρία των ανθρώπων. Και µε τον Ισραήλ προετοίµασε τον κόσµο να δεχτεί και να καταλάβει το Χριστό. Όλη αυτή η µακραίωνη πορεία και προετοιµασία περιγράφεται στα βιβλία της Παλαιάς ∆ιαθήκης, απ’ όπου προέρχονται τα φετινά µας µαθήµατα. Μέσα στον ισραηλιτικό λαό γεννήθηκε και έζησε και ο Ιησούς Χριστός. Ο Χριστός έκλεισε µια νέα συµφωνία σωτηρίας µε τους ανθρώπους (= Καινή ∆ιαθήκη). Όχι πια µόνο µε τον ισραηλιτικό λαό, αλλά µε όλους τους λαούς της γης. Έτσι, η υπόσχεση του Θεού στον Αβραάµ για τη σωτηρία του κόσµου εκπληρώθηκε και η Παλαιά ∆ιαθήκη ολοκληρώθηκε.Όταν ο Χριστός ήρθε στη γή η Παλαιά ∆ιαθήκη «φωτίστηκε» από τη διδασκαλία του και τη ζωή του αλλιώς. Γι’ αυτό οι χριστιανοί µπόρεσαν να ανακαλύψουν στην Παλαιά ∆ιαθήκη καινούριες αλήθειες και µηνύµατα (πέρα απ’ αυτές που αναγνωρίζει ο Ιουδαϊσµός).

Ως χριστιανικό βιβλίο, λοιπόν, η Παλαιά ∆ιαθήκη κατέχει σηµαντική θέση στη λατρεία της Εκκλησίας. Στις ακολουθίες διαβάζονται κείµενά της. Πολλοί ύµνοι αναφέρονται σε πρόσωπα και γεγονότα που βρίσκουµε στις σελίδες της. Στην εικονογράφηση των ναών συναντάµε πολλά θέµατά της.

Σελ. 18: Τι σημαίνει η λέξη “θεόπνευστο βιβλίο”;

ο Θεός ενέπνευσε τους ανθρώπους; Εννοούµε ότι µίλησε στις καρδιές τους, εκεί όπου ο άνθρωπος παίρνει ελεύθερα αποφάσεις και τίποτε δε µπορεί να του επιβληθεί µε τη βία. Τους φανέρωσε (= αποκάλυψε) αλήθειες που µόνοι τους οι άνθρωποι δεν θα µπορούσαν να καταλάβουν: ότι ο Θεός είναι ένας και κυρίαρχος όλου του κόσµου• ποιο είναι το καλό και το κακό• πώς να φέρονται ο ένας στον άλλο• πώς να φροντίζουν την πλάση όλη• ποιος είναι ο προορισµός των ανθρώπων και του κόσµου. Και το πιο σπουδαίο: µε ποιον τρόπο ο άνθρωπος σχετίζεται µε το Θεό. Όλα αυτά είναι οι θεόπνευστες αλήθειες που ο Θεός φανέρωνε σταδιακά στα γεγονότα της ιστορίας του ισραηλιτικού λαού.
Σελ. 19: Μιλώντας για το Θεό με ανθρώπινα λόγια! με σύμβολα και εικόνες, με  ανθρωπομορφικές εκφράσεις μεταδίδουν τις θεόπνευστες αλήθειες). Τι θα πει “ανθρωπομορφικές εκφράσεις;
σελ. 128 : Οι συγγραφείς της Παλαιάς Διαθήκης :

  • Έγραφαν τα κείμενά τους βασιζόμενοι, όπως είναι φυσικό, στις γνώσεις και στα δεδομένα εκείνου του καιρού.
  • Εκφράζονταν όσο καλύτερα μπορούσαν χρησιμοποιώντας σύμβολα και εικόνες, τη σημασία των οποίων μπορούσαν εύκολα να καταλαβαίνουν οι σύγχρονοί τους άνθρωποι.
  • Μετέδιδαν στους ανθρώπους αλήθειες για τον κόσμο και τη ζωή, που πήγαζαν από την πίστη τους στο Θεό και τη σχέση που είχαν μαζί του, δηλαδή αλήθειες θεολογικές.
  • παρουσιάζουν το Θεό να µιλάει, να θυµώνει, να µαλώνει τους ανθρώπους, όπως ένας αυστηρός πατέρας, που όµως νοιάζεται για το παιδί του και θέλει να του βάλει µυαλό. Τις εκφράσεις αυτές, όπου ο Θεός παρουσιάζεται ως άνθρωπος, τις ονοµάζουµε ανθρωποµορφικές.

Σελ. 130: α) Η ιστορία της Γενέσεως και η ερμηνεία της δημιουργίας του κόσμου από τον Θεό. – Θεολογικές αλήθειες (σ. 132). β) Ποιον όρο  προτιμώ : Δημιουργία ή Περιβάλλον και γιατί; γ) Τι σημαίνει “καλά λίαν”; δ) Τι σημαίνει σταδιακή δημιουργία; Έχει σχέση με την εξέλιξη;

α) θεολογικές αλήθειες στο κείμενο της δημιουργίας (παρ. α’):

  • Ο κόσμος αρχίζει να υπάρχει από τότε που τον δημιουργεί ο άναρχος Θεός.
  • Όλα όσα προέρχονται από το Θεό είναι «καλά λίαν» και ευλογημένα.
  • Ο Θεός δημιουργεί τα πάντα από αγάπη και προνοεί συνεχώς γι’ αυτά.

Αντιστοιχίστε τις θεολογικές αλήθειες με τους στίχους του κειμένου της Γένεσης * Αντστοιχίστε τις σειρές με τις στήλες

    1 είπε ο Θεός και έγινε 2 ο Θεός είδε ότι ήταν καλό 3 ευλόγησε και καθαγίασε ο Θεός 4 επτά μέρες της Δημιουργίας  
Ο Θεός είδε τα δημιουργήματά του και ήταν όλα πάρα πολύ καλά  [3]            
Έτσι λοιπόν δημιουργήθηκαν σταδιακά ο ουρανός και η γή σε επτά ημέρες  [4]            
Την έβδομη ημέρα την ευλόγησε και την καθαγίασε, γιατί αυτήν την ημέρα ολοκλήρωσε τη δημιουργία του και αναπαύθηκε  [2]            
Είπε ο Θεός : “να γίνει φως”. Κι έγινε φως  [1]            

β) Προτιμώ τη λέξη δημιουργία γιατί δίνει περισσότερο σημασία στο ότι ο Θεός δημιούργησε τον κόσμο. Η λέξη “περιβάλλον” ταιριάζει μόνο σε συνδυασμό με τη δημιουργία. Η λέξη “δημιουργία” μου θυμίζει ότι ο Θεός με αγάπη δημιούργησε έναν όμορφο κόσμο. Ενώ η λέξη “περιβάλλον” ουσιαστικά δεν σημαίνει τίποτε, μόνο ότι υπάρχουν γύρω μου πράγματα”.

γ) Ο Θεός τονίζει συνεχώς ότι όλα τα δημιουργήματά Του είναι “καλά λίαν”, π