Μάθημα 16 : Ελευθερία -Δια Χριστόν σαλοί

  1. Ο Χριστιανισμός δεν είναι έτοιμες συνταγές, δεν είναι η ατομική τακτοποίησή μας, ούτε ένας εφησυχασμός που γεννιέται από την τήρηση εξωτερικών τύπων. Είναι αγώνας, για να γίνει κανείς γνήσιος, να μπορέσει να σπάσει τον ατομικισμό του και να ανοιχτεί πραγματικά στον άλλον. Δεν είναι τυχαίο ότι ο ίδιος ο Χριστός εμφανίζεται στα Ευαγγέλια ως καταπατητής του θρησκευτικού νόμου, προκειμένου να αναδείξει και να φωτίσει την ουσία του: αντίθετα, π.χ., προς τους “ευσεβείς” τηρητές του θρησκευτικού νόμου που πίστευαν ότι οι ίδιοι είναι αναμάρτητοι κι ότι μπορούν να εντοπίσουν την αμαρτία στους άλλους, αρνείται να λιθοβολήσει τη μοιχαλίδα, όσο κι αν δε συμφωνεί με τον τρόπο ζωής της (Ιω. 8: 3-11)• καταδέχεται να φάει και να συνομιλήσει με πόρνες και τελώνες (Ματθ. 9: 11,21: 31)• καταπατάει την αργία του Σαββάτου προκειμένου να ευεργετήσει τον άνθρωπο (Ματθ. 12: 1-15)• καυτηριάζει τους υποκριτές για την επιδεικτική νηστεία τους (Ματθ. 6: 16-18) κ.ο.κ.. Το κήρυγμα και οι επιλογές του ήταν ορισμένες φορές τόσο ανατρεπτικές, ώστε οι ίδιοι του οι συγγενείς τον κατηγόρησαν κάποια στιγμή για τρελό (Μάρκ. 3:21).
    Πάντα, λοιπόν, καραδοκεί ο κίνδυνος να νοθευτεί το πνεύμα του Χριστιανισμού και να αντικατασταθεί από μια σκυθρωπή τυπολατρία. Διαρκώς οι Πατέρες και Αγιοι της Εκκλησίας επισημαίνουν αυτόν τον κίνδυνο της νόθευσης από υποκρισία, θρησκοληψία κτλ.. Όσον αφορά αυτές τις επισημάνσεις, έχουμε και κάτι το ξεχωριστό. Περιπτώσεις ασκητών που έμειναν γνωστοί ως “διά Χριστόν σαλοί”, δηλαδή “τρελοί για χάρη του Χριστού”.

δια χριστόν σαλοί

  1. Οι σαλοί είναι συνήθως μοναχοί που αφήνουν το μοναστήρι ή το ασκητήριό τους, έρχονται στις πόλεις και κάνουν πράξεις παράλογες και προκλητικές, πράξεις τρελού, οι οποίες όμως έχουν πάντα ένα βαθύτερο νόημα και αποβλέπουν στην αποκάλυψη αληθειών, που συχνά στραγγαλίζονται στη συμβατικότητα και στην “αξιοπρέπεια” της κοινωνίας. Ο σαλός μπαίνει σε τόπους, στους οποίους υποτίθεται ότι δεν επιτρέπεται να συχνάζουν αξιοπρεπείς και μάλιστα ευσεβείς άνθρωποι. Συχνάζει, λοιπόν, σε ταβέρνες, σε κακόφημες συνοικίες και σε πορνεία, ζει με τους περιθωριακούς και τους απόκληρους. Αυτούς τους ανθρώπους οι σαλοί δεν τους απορρίπτουν, ούτε και τους αναγκάζουν με τη βία να αλλάξουν τρόπο ζωής, παρόλο που δε συμφωνούν μ’ αυτόν. Συμμετέχουν σ’ όλες τις διαστάσεις του περιθωρίου, πλην μιας: της αμαρτίας. Βιώνουν, λοιπόν, την κοινωνική απόρριψη, τον πόνο, την αδικία, την αναξιοπρέπεια, για να μπορέσουν να νιώσουν τους ίδιους τους περιθωριακούς, να τους προσεγγίσουν, να επικοινωνήσουν μαζί τους και να τους οδηγήσουν ελεύθερα σε επίγνωση. Από την άλλη, οι σαλοί απευθύνονται στους χριστιανούς και ειδικά σ’ εκείνους που νοιάζονται (όπως ο Φαρισαίος της παραβολής) μονάχα για την ατομική σωτηρία τους και που είναι μάλιστα πεπεισμένοι γι’ αυτήν, επειδή τηρούν με νομικό πνεύμα έναν κώδικα εντολών. Έτσι, π.χ., οι σαλοί παραβιάζουν συστηματικά τη νηστεία και γίνονται προκλητικοί, όταν αντιλαμβάνονται ότι τους παρακολουθεί κόσμος, κατ’ ιδίαν όμως επιδίδονται σε αυστηρή νηστεία, διότι γνωρίζουν ότι είναι μια άσκηση πολύτιμη για τον πνευματικό αγώνα. Κι από την άλλη, οι σαλοί δεν αρνούνται τα δόγματα και την πίστη της Εκκλησίας, εμπαίζουν όμως όσους τα αντιλαμβάνονται επιφανειακά.

Βαν Γκογκ- δια χριστόν σαλοί

3. Ο αυτοεξευτελισμός είναι για τους σαλούς κι ένας τρόπος να κρύψουν την αγιότητά τους, να μην επαινεθούν από τον κόσμο, να μη γίνουν δούλοι του θαυμασμού ή και της κολακείας του κόσμου. Ο σαλός είναι ελεύθερος. Θεμέλιο του είναι η σχέση του με τον Θεό, κι έτσι, σε ανθρώπινο επίπεδο δεν έχει να χάσει τίποτα, δε φοβάται τίποτα και κανέναν.

  1. οι “δια Χριστόν Σαλοί” είναι μια ιδιάζουσα περίπτωση αγιότητας. Σε καμία περίπτωση οι επιλογές τους δεν πρέπει να απολυτοποιηθούν. Όποτε επιχειρήθηκε μίμησή τους με επιπολαιότητα, τα αποτελέσματα ήταν οικτρά• ψυχικός διχασμός και παράπονο για την έλλειψη αναγνώρισης. Η σαλότητα είναι πάνω απ’ όλα ζήτημα χαρίσματος κι ελευθερίας.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s