Μάθημα 1ο : Εικόνα και Χριστιανική Ηθική! Μια προσέγγιση μέσα από την “επαυξημένη πραγματικότητα” και τη σχέση της με την εικόνα του σύγχρονου ανθρώπου

ισορροπία

Διαβάστε προσεκτικά το κείμενο κρατώντας σημειώσεις σε ό,τι σας κάνει εντύπωση :

“Οι ομοιότητες ανάμεσα στον ασκούντα το Έργο της Ποιμαντικής (σκέψου αυτόν που προσπαθεί να ζήσει έμπρακτα το ορθόδοξο χριστιανικό ιδεώδες, σημ. της καθηγήτριας που διδάσκει το μάθημα) και του σχοινοβάτη είναι πράγματι εντυπωσιακές. Τόσο ο σχοινοβάτης όσο και ο ενασχολούμενος με την Ποιμαντική (την τέχνη να διδάσκει ο χριστιανός έμπρακτα την πίστη του, σημ. δ.) για να φτάσουν στο άλλο άκρο και να πατήσουν σε στέρεο έδαφος θα πρέπει :

α) να είναι απόλυτα προσηλωμένοι στο στόχο τους,

β) να μην παρασύρονται από φωνές που έρχονται από το έδαφος είτε επιδοκιμασίες, είτε αποδοκιμασίες,

γ) να μην γοητεύονται από τις ομορφιές του εδάφους,

δ) να μην φοβούνται το ύψος,

ε) να αποδέχονται το γεγονός ότι είναι ορατοί και ευδιάκριτοι από όλους τόσο από όσους κατοικούν στη γη όσο και από τον ουρανό,

στ) να έχουν υπόψη τους ότι γίνονται αιτία να στρέψουν οι άνθρωποι το πρόσωπό τους στον ουρανό και ότι δεν πρέπει να απογοητεύσουν με ενδεχόμενη πτώση τους,

ζ) να αποδεχτούν ότι θα πορεύονται μόνοι,

η) να γνωρίζουν ότι η πορεία που θα διανύσουν είναι “στενή και τεθλιμμένη”και πολλές φορές θα συμβεί “να μην έχουν πού να γείρουν το κεφάλι τους”,

θ) να είναι πεπεισμένοι ότι είναι απαραίτητο το εγχείρημα αυτό ώστε “να μην πνιγούμε από τις πολλές μέριμνες του καθημερινού βίου”,

ι) να έχουν υπόψη τους ότι επιτυχημένος θεωρείται μόνο αυτός που θα φτάσει στο τέλος, αφού “αυτός που θα υπομείνει μέχρι το τέλος αυτός θα σωθεί” και τέλος,

ια) είναι απαραίτητο ένα δίχτυ ασφαλείας (το φυσικό προστατευτικό δίχτυ της Ποιμαντικής επιστήμης, (η βοήθεια του Θεού, σημ. δ.)) ώστε να τους προστατέψει σε περίπτωση πτώσεως. Άλλωστε, όπως λέει και ο Άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς, “τό ὀρθοδοξεῖν ἐστί τό ἀεί σχοινοβατεῖν”.

Γεωργίου Κ. Σκλία, “ΕΙΚΟΝΑ ΚΑΙ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ”, Κόρινθος 2014, οπισθόφυλλο.

Δείτε το βίντεο για την “επαυξημένη πραγματικότητα” μια σύγχρονη τεχνολογία που ενώνει την τεχνολογία με την πραγματικότητα με πολλές αξιοθαύμαστες εκπαιδευτικές και επαγγελματικές εφαρμογές και πρακτικές. Ποιες σχέσεις πραγματικότητας και εικόνας αναγνωρίζουμε; ποιες είναι οι εφαρμογές που μας αναδεικνύουν την πραγματικότητα; Τί σχέση βρίσκετε με το κείμενο που διαβάσαμε; Κρατείστε σημειώσεις.

από την ιστοσελίδα : http://learninglab.etwinning.net/web/augmented-etwinning-reality/universe_augusto

Φέτος θα επιχειρήσουμε να κατανοήσουμε αυτή τη “σχοινοβασία” των εικόνων που υπάρχουν στο βιβλίο μας σε σχέση με τα θέματα που χειρίζεται η μελέτη της Χριστιανικής Ηθικής και να επιχειρήσουμε να … “σχοινοβατήσουμε” κι εμείς βάζοντας αρχή στην βίωση της χριστιανικής ορθόδοξης εμπειρίας.

Ποια σχέση έχουν οι δυο πηγές  με το κείμενο του βιβλίου σας;

Στην Ορθόδοξη λειτουργική ζωή η ηθικότητα δεν πηγάζει από μια δικανική* σχέση με το Θεό, αλλά από τη μεταμόρφωση και ανακαίνιση της κτίσεως και του ανθρώπου εν Χριστώ, ώστε κάθε ηθική επιταγή να γίνεται κατανοητή μόνον ως συνέπεια αυτής της μυστηριακής μεταμορφώσεως…
Μ’ αυτόν τον τρόπο η Εκκλησία δεν προσφέρει στον κόσμο ένα σύστημα ηθικών κανόνων, αλλά μια αγιασμένη κοινωνία, μια ζύμη που θα ζυμώσει τη δημιουργία όχι με την επιβολή των ηθικών προσταγών της, αλλά με την αγιαστική της παρουσία. Είναι μια παρουσία μαρτυρίας, που δε σφυρηλατεί δεσμά «δυσβάστακτα τοις άνθρώποις», για να τους σύρει δέσμιους στη σωτηρία, αλλά τους καλεί στην «ελευθερία των τέκνων του Θεού», σε μια κοινωνία με το Θεό, που συνεπάγεται την ανακαίνιση του κόσμου.

Ιωάννης Ζηζιούλας (Μητροπολίτης Περγάμου), Η Κτίση ως Ευχαριστία, εκδ. Ακρίτας, Αθήνα 1992, σελ. 31-32.

μάχη αετού και φιδιού

Μάχη μεταξύ αετού και φιδιού (Βυζαντινό μωσαϊκό δάπεδο του
Μεγάλου Παλατίου στην Κωνσταντινούπολη)
(“Ιστορία του Ελληνικού Έθνους”, Εκδοτική Αθηνών, τ.Ζ’, σ. 115)

Σαν συνειρμός έρχεται το ρητό :

Ματθ. 10, 16 : “γίνεσθε οὖν φρόνιμοι ὡς οἱ ὄφεις καὶ ἀκέραιοι ὡς αἱ περιστεραί”. Να φροντίζετε να προστατεύετε την πίστη σας και να μην ανέχεστε καμία ακάθαρτη σκέψη ή πράξη, όπως το περιστέρι, γιατί κι η παραμικρή ακαθαρσία λερώνει και φέρνει στο θάνατο.

Ποια είναι η σχέση των πηγών με την Χριστιανική Ηθική;

Η θεολογική γλώσσα χρησιμοποιεί δύο πολύ εύστοχους όρους. Αποκαλεί τον άνθρωπο κτιστό (δηλαδή ον δημιουργημένο, του οποίου η ύπαρξη οφείλεται σε κάποιον άλλον), και τον Θεό άκτιστο (δηλαδή ον που υπάρχει δίχως να οφείλει τον λόγο ύπαρξής του σε κανέναν και σε τίποτα). Αυτό που πρέπει να προσέξουμε, είναι ότι η σύνδεση – η σχέση με το Θεό – δεν είναι ζήτημα νομικό, δεν είναι ζήτημα πειθαρχίας ή απειθαρχίας σε κάποιες προσταγές, αλλά – πάνω απ’ όλα – ζήτημα ζωής. Για την Εκκλησία, η δημιουργία σχέσης με το Θεό σημαίνει για τον άνθρωπο δυνατότητα να γίνει μέτοχος μιας ζωής δίχως λήξη.

Ανθρωπολογία (όπως δείχνει ετυμολογικά η ίδια η λέξη, ανθρωπολογία) σημαίνει: λόγος περί ανθρώπου, δηλαδή άποψη για το τι είδους ον είναι ο άνθρωπος. Κάθε ηθική βασίζεται σε (απορρέει από) κάποια ανθρωπολογία.  Ο προβληματισμός, λοιπόν, σχετικά με το τι είναι “σωστό” και τι “λάθος”, τι είναι “καλό” και τι “κακό” στις απόψεις, στις ενέργειες, στη στάση και στη συμπεριφορά του ανθρώπου είναι ο ηθικός προβληματισμός.

Ούτε ο Θεός ούτε ο άνθρωπος είναι παθητικά όντα, αφηρημένες δυνάμεις ή αδρανείς υπάρξεις. Αντιθέτως, έχουν προσωπικότητα, επιθυμούν, ενεργούν κ.λπ. Η μεταξύ τους σχέση, λοιπόν, δεν επιτυγχάνεται αυτόματα, αλλά μπορεί να περάσει τις περιπέτειες που διέρχεται κάθε σχέση μεταξύ ζωντανών προσώπων: Ο Θεός αδιάκοπα ανοίγεται πρός τον άνθρωπο, τον πλησιάζει, τον προσκαλεί. Ο άνθρωπος έχει τη δυνατότητα να δεχτεί τον Θεό στη ζωή του ή να τον απορρίψει, να ανοιχτεί σ’ αυτόν με εμπιστοσύνη ή να μείνει κλεισμένος στα ανθρώπινα δεδομένα. Ο Θεάνθρωπος Χριστός έδειξε στους ανθρώπους ερχόμενος στην ανθρώπινη ιστορία πώς ζει ο Θεός με σάρκα και οστά. Και με την λυτρωτική Του θυσία, Ανάσταση και Ανάληψη καθώς και με την Πεντηκοστή μας “μετεμόρφωσε” σε θεανθρώπους κατά χάριν, δηλαδή με τη δυνατότητα να επιλέγουμε να ζούμε τη ζωή του Θεού ή όχι και να συνεργαζόμαστε ελεύθερα με το θέλημα του Θεού.

Η ζωή χωρίς λήξη, λοιπόν, για την οποία μιλά η Εκκλησία, σημαίνει ριζική αναμόρφωσή της, ποιοτική αναβάθμισή της. Η σχέση με τον Θεό είναι η πραγματική ζωή, διότι είναι άνοιγμα προς τον άλλον, αγάπη, ξεπέρασμα του εγωκεντρισμού*. Και είναι χωρίς λήξη, διότι στα έσχατα θα καταργηθεί το κακό σε κάθε του μορφή• είτε ως βιολογικός θάνατος που θέτει ημερομηνία λήξης στην ανθρώπινη ύπαρξη είτε ως εγωισμός που θέτει ημερομηνία λήξης στις ανθρώπινες σχέσεις. Δεν είναι τυχαίο ότι το Ευαγγέλιο παριστάνει τα Έσχατα και τη Βασιλεία του Θεού σαν γλέντι γάμων, σαν μια γιορτινή συνάντηση, δίχως λήξη και δίχως πλήξη! (Αποκάλ. 19: 6-9,21: 21-3).

Οι άγιοι ζουν ζωή Θεού με σάρκα και οστά και γίνονται παραδείγματα ουσιαστικής εν Χριστώ ζωής!

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s