ΕΝΟΤΗΤΑ 15 Η ΠΑΡΑΒΟΛΗ ΤΟΥ ΣΠΛΑΧΝΙΚΟΥ ΣΑΜΑΡΕΙΤΗ Ο ΠΛΗΣΙΟΝ ΜΑΣ ΚΙ ΕΜΕΙΣ



ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ


Ø         Τι τίτλους θα βάζαμε στο κείμενο της Ενότητας;
Το κείμενο της Ενότητας είναι «περικοπή» (απόσπασμα) από το Κατά Λουκά Ευαγγέλιο (κεφ.10, στίχοι 25-37):
Στην Εκκλησία την «περικοπή» αυτή την ακούμε μια από τις Κυριακές του Νοεμβρίου.

Ø          ΑΠΟΔΟΣΗ  ΤΟΥ  ΚΕΙΜΕΝΟΥ  ΜΕ ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ
Για να πει ο Χριστός την Παραβολή του  «Καλού Σαμαρείτη» του δόθηκε η εξής αφορμή :
Ένας  «νομοδιδάσκαλος» (εβραίος Ραβίνος) ρώτησε τον Ιησού:  «Τι σημαίνει να αγαπάμε τον Πλησίον μας».
Ο Χριστός για να διδάξει ότι πρέπει να αγαπάμε όλους τους ανθρώπους χωρίς διακρίσεις είπε την παρακάτω «παραβολή»:

«Ένας Ιουδαίος ταξίδευε στον επικίνδυνο δρόμο από Ιερουσαλήμ για Ιεριχώ. Δέχτηκε επίθεση από ληστές. Τον πλήγωσαν και τον άφησαν μισοπεθαμένο.
Από τον ίδιο δρόμο πέρασαν αργότερα ένας ιερέας και ένας λευίτης. Όταν είδαν τον πληγωμένοφοβήθηκαν μην τους κτυπήσουν οι ληστές και έφυγαν βιαστικά.
Στη συνέχεια πέρασε ένας Σαμαρείτης.(Οι Σαμαρείτες εκείνη την εποχή ήταν εχθροί με τους Ιουδαίους και τους μισούσαν). Όμως ο Σαμαρείτης αυτός, περιποιήθηκε τον τραυματία Ιουδαίο,  τον μετέφερε σε πανδοχείο και πλήρωσε για την περίθαλψή του».

Όταν τελείωσε ο Ιησούς την παραβολή, ρώτησε το νομοδιδάσκαλο: «Ποιος φέρθηκε στον πληγωμένο σαν  πραγματικός <<πλησίον>>;» Ο νομοδιδάσκαλος αναγκάστηκε να παραδεχτεί ότι ο Σαμαρείτης φέρθηκε σαν πραγματικός <<πλησίον>>. Ο Ιησούς τον προέτρεψε να κάνει κι αυτός το ίδιο.  



ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ  (ΣΕΛΙΔΑ 68)


Ο ΥΠΕΡΟΧΟΣ ΥΜΝΟΣ ΤΗΣ ΑΓΑΠΗΣ

ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΣΤΗΝ ΕΡΩΤΗΣΗ 1:      

Ø        Στους 5 πρώτους στίχους περιγράφεται η αφορμή που ανάγκασε τον Ιησού να πει την Παραβολή του Καλού Σαμαρείτη.
*   στίχοι 25 – 27 .: Ο Νομοδιδάσκαλος ρωτά τον Ιησού “Τι πρέπει να κάνει για να κερδίσει αιώνια ζωή”.
*   στίχος 28         : Ο Ιησούς με τη μέθοδο του Σωκράτη απαντά: “Να αγαπάς το Θεό και το συνάνθρωπό σου”.
*   στίχος 29         :  Ο νομοδιδάσκαλος ξαναρώτησε: “Και ποιον πρέπει να βλέπω σαν συνάνθρωπό μου”.
Στους 8 τελευταίους στίχους διαβάζουμε την Παραβολή του Καλού Σαμαρείτη.

Οι Ισραηλίτες θεωρούσαν  « πλησίον» (δηλαδή κοντινό συνάνθρωπο)
α.  τους γονείς και τα αδέλφια τους
β.  τους συγγενείς και τα μέλη της φυλής τους που πίστευαν στον ίδιο θεό
γ.  τους συμπατριώτες τους και τους γνωστούς.

Όλους τους άλλους τους θεωρούσαν «μη πλησίον»,« ξένους», « εχθρούς»:
Μεταξύ των « μη πλησίον» συμπεριλαμβάνονταν:
α.  οι Ρωμαίοι 
β.  οι  αλλοδαποί (που ήταν και ειδωλολάτρες)
γ.   οι Σαμαρείτες (ήταν αποστάτες – αρνητές της πατροπαράδοτης πίστης)
δ.  οι Τελώνες και οι αμαρτωλοί (δεν επιτρεπόταν να τους χαιρετούν)
ε.  ο   αγράμματος όχλος που δεν γνώριζε τις γραφές.


ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΣΤΗΝ ΕΡΩΤΗΣΗ  5:      

Ø      Ο Ιησούς με την παραβολή του Καλού Σαμαρείτη

ανατρέπει την αντίληψη που επικρατούσε.
για τις διακρίσεις μεταξύ Ιουδαίων και άλλων λαών

Ο Σαμαρείτης χωρίς να λογαριάσει τον κίνδυνο από τους ληστές βοήθησε τον Εβραίο που είχε ανάγκη.
Όσοι άκουγαν το Χριστό, μισούσαν τους Σαμαρείτες. 
Ενώ ήταν αδιανόητο για τον μέσο Ιουδαίο να μιλήσει με έναν που θεωρούσε  ξένο (ΜΗ ΠΛΗΣΙΟΝ),
ή να τον χαιρετήσει αν τον συναντούσε,
όμως ο αλλοδαπός – εχθρός – μισητός Σαμαρείτης αποδείχθηκε ανώτερος και από τους Ηγέτες των Ιουδαίων.

Η Παραβολή αυτή ανατρέπει όλα όσα ίσχυαν στην Ιουδαϊκή κοινωνία. Και διδάσκει κάτι καινούργιο:
α.  Όλοι είναι συνάνθρωποί μας και όλους πρέπει να τους αγαπούμε.
β.  Οι Ηγέτες (όπως ο Ιερέας της παραβολής) είναι σεβαστοί – όταν κάνουν το καθήκον τους.
γ.   Στα μάτια ενός Ιουδαίου που άκουγε τον Χριστό, ένας Σαμαρείτης φάνηκε ανώτερος από έναν Ιερέα
στην εκτέλεση του καθήκοντος.

ΕΡΓΑΣΙΑ β.  (σελίδα 69) :  

Ø      ΓΝΩΡΙΖΕΤΕ ΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΕΡΥΘΡΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ;
ΠΟΙΟΣ ΗΤΑΝ Ο ΕΡΡΙΚΟΣ ΝΤΥΝΑΝ;

ΤΙ ΓΝΩΡΙΖΕΤΕ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΕΡΥΘΡΟ ΣΤΑΥΡΟ;

Ø      ΓΝΩΡΙΖΕΤΕ ΠΟΙΑ ΗΤΑΝ Η ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΤΟΥ ΑΛΕΞΑΝΤΕΡ ΦΛΕΜΙΝΓΚ ΣΤΗΝ ΑΝΘΡΩΠΟΤΗΤΑ;

Ø      ΓΝΩΡΙΖΕΤΕ ΤΟ ΕΡΓΟ ΤΩΝ ΓΙΑΤΡΩΝ ΧΩΡΙΣ ΣΥΝΟΡΑ;

Ø      ΓΝΩΡΙΖΕΤΕ ΠΟΙΑ ΗΤΑΝ Η ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΤΟΥ ΑΛΕΞΑΝΤΕΡ ΦΛΕΜΙΝΓΚ ΣΤΗΝ ΑΝΘΡΩΠΟΤΗΤΑ;

Ø      ΤΙ ΓΝΩΡΙΖΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΡΓΑΝΩΣΗ “Ο ΚΑΛΟΣ ΣΑΜΑΡΕΙΤΗΣ”;

Ø      ΓΝΩΡΙΖΕΤΕ ΤΗΝ ΓΙΟΥΝΙΣΕΦ;


ΕΡΓΑΣΙΑ δ.  (σελίδα 69) :  

Ø      ΤΙ ΓΝΩΡΙΖΟΥΜΕ ΓΙΑ ΤΟΝ ΖΩΓΡΑΦΟ ΖΟΡΖ ΡΟΥΩ;

Georges henri Rouault (Ζορζ Ρουώ)

Γάλλος ζωγράφος (1871-1958) ανήκει στους εξπρεσιονιστές της περίφημης «Σχολής του Παρισιού» Σε πολλά έργα του διακρίνουμε στοιχεία ρομαντισμού και ρεαλισμού. Το έργο του έχει κυρίως θρησκευτικό περιεχόμενο και είναι επηρεασμένο από τους μεγάλους Γάλλους ζωγράφους του Μεσαίωνα. Αξιόλογα είναι τα χαρακτικά του.
Είναι γνωστός επίσης για τις διακοσμήσεις σε κεραμικά, και για τις υαλογραφίες (βιτρώ) σε ναούς της Γαλλίας.

Στη σελίδα 67 του βιβλίου μας,  ο Ρουώ παρουσιάζει τον Καλό Σαμαρείτη να φροντίζει κάτω από ένα δένδρο τον πληγωμένο Ιουδαίο.
Το δένδρο φαίνεται να είναι οπωροφόρο .
Δείχνει έτσι ότι οι καλές πράξεις μοιάζουν με καρπούς.
(Κάποτε ο Χριστός είπε ότι το καλό δένδρο φαίνεται
από τους καρπούς που κάνει).
Από αριστερά προσπερνούν ο Ιερέας και ο Λευίτης – το βήμα τους είναι ταχύ. Δείχνουν φοβισμένοι.
Στη δεξιά πλευρά ο χωματόδρομος οδηγεί στο πανδοχείο.

Ø      ΤΙ ΓΝΩΡΙΖΟΥΜΕ ΓΙΑ ΤΟΝ ΖΩΓΡΑΦΟ WALTER HABDANK;

Walter Habdank (Βάλτερ Χάμπτανκ)

Ο Habdank (1930-2001) γεννήθηκε στο Schweinfurt της Γερμανίας. Απ το 1949 ως το 1953 σπούδασε ζωγραφική  στην Ακαδημία αλών Τεχνών του Μονάχου με καθηγητή τονWalter Teutsch. Επηρεάστηκε από τον Γερμανικό Εξπρεσιονισμό όμως γρήγορα τον ξεπέρασε. Αρχικά εργάστηκε στο Μόναχο. Πολλές εκθέσεις έργων του οργανώθηκαν κατά καιρούς και εκτός Γερμανίας. Πολλά έργα του (βιτρώ, ξυλογραφίες, ακουαρέλες) κοσμούν εκκλησίες.
Γνωστό είναι το λεύκωμα που εκδόθηκε το 1995 «Η Βίβλος σε εικόνες» με 80 ξυλογραφίες

Στη σελίδα 69 του βιβλίου μας,  η ξυλογραφία του Χαμπτανκ παρουσιάζει τον πληγωμένο Ιουδαίο να μεταφέρεται από τον Καλό Σαμαρείτη πάνω στο υποζύγιο. Είναι έντονο το συναίσθημα. Ο Καλός Σαμαρείτης δείχνει τρυφερότητα.

Ο Σαμαρείτης με τη θαρραλέα και συγκινητική πράξη του αναδεικνύεται μεγαλύτερος από τους Ιουδαίους. Γι’ αυτό και στην ξυλογραφία είναι μεγαλόσωμος και πιάνει μεγάλο χώρο. 


Ø        ΠΙΝΑΚΕΣ ΜΕ ΘΕΜΑ  ΤΗΝ ΠΑΡΑΒΟΛΗ ΤΟΥ ΚΑΛΟΥ ΣΑΜΑΡΕΙΤΗ


ENOTHTA_15_1_small

O Hogarth William, (1697-1764) ‘Άγγλος ζωγράφος και χαράκτηςΟιπίνακές του σατιρίζουν τους θεσμούς της εποχής του.

Προσέξατε ότι ο Hogarth William βάζει στον πίνακα και στοιχεία που δεν περιέχονται στο κείμενο του ευαγγελίου;
(π.χ. 1.  Ο “Καλός Σαμαρείτης” έχει άλογο και όχι γαϊδουράκι.
2. Διακρίνουμε ένα κυνηγόσκυλο).
Ποιους λοιπόν ήθελε να ελέγξει ο ζωγράφος;
Ίσως τους πλούσιους που σκέφτονταν μόνο το κυνήγι και τη διασκέδαση και άφηναν τον πτωχό λαό να κακοπερνά


ENOTHTA_15_2_small

«Ο Καλός Σαμαρείτης»
Έργο του Rembrandt van Rijn.(1633)
Βρίσκεται στο Rijksmuseum, στο Amsterdam, της Ολλανδίας

Το πανδοχείο μοιάζει με τυπικό ξενοδοχείο της Μεσαιωνικής Ολλανδίας.
Ο Σαμαρείτης έχει άλογο και όχι γαϊδουράκι.


ENOTHTA_15_3_small

Βιτρώ (υαλογραφία) στην Μητρόπολη του Chartres

Διακρίνουμε 5 παραβολές του Χριστού. Μεταξύ αυτών
και την Παραβολή του Καλού Σαμαρείτη


ENOTHTA_15_4_small

Στην εικόνα αυτή στη θέση του πληγωμένου βρίσκεται ο κάθε άνθρωπος.
Στη θέση του Καλού Σαμαρείτη βρίσκεται ο Χριστός.

Ο Χριστός πλησιάζει τον καθένα μας και τον βοηθά.