Πνευματική Γεωγραφία της Καλύμνου – Ιερά Μονή Αγίων Πάντων – Άγιος Σάββας ο Νέος ο εν Καλύμνω.

Ι Ε Ρ Α   Μ Ο Ν Η   Α Γ Ι Ω Ν   Π Α Ν Τ Ω Ν

σταυρός καλύμνου

άγιοι πάντεςκαλύμνου          agiosavash

 

Μπαίνοντας με το καράβι στο λιμάνι της Καλύμνου, βλέπομε αριστερά μας να υψώνεται το γραφικό , πευκόφυτο βουνό , στην κορυφή του οποίου την  νύχτα ακτινοβολεί ο φωτισμένος πελώριος Σταυρός , και την μέρα το λευκό συγκρότημα  της Ιεράς Μονής του Αγίου Σάββα .

Ιδρυτής της Μονής αυτής υπήρξε , κατά το τέλος του 19ου αιώνα , ο ακτήμων , ο ασκητικός και ελεήμων Ιερομόναχος Ιερόθεος Κουρούνης ( 1855-1924 ) με μια μικρή Μοναχική Αδελφότητα  , της οποίας προΐστατο η ταπεινή και φιλόξενη αγωνίστρια ,  Γερόντισσα Θέκλα Αλαχούζου.

 Ο π. Ιερόθεος ήταν συγχρόνως Γέροντας της ασκήτριας Μαρίας Ζηρούνια , Ιδρύτριας της Ιεράς Μονής Αγ. Αικατερίνης . Συχνά την παρότρυνε να εγκαταλείψει την τότε έρημη και επικίνδυνη περιοχή στην οποία έμενε, και να μονάσει στο Μονύδριο των Αγ. Πάντων . Εκείνη όμως ως φιλέρημος παρέμενε σταθερή στην ασκητική έφεση της ψυχής της .

 Ο πεπειραμένος Γέροντας Ιερόθεος με την εξαγιαστική δύναμη  της προσευχής , της ασκήσεως και με την φωτισμένη διδασκαλία του κράτησε  στα μαύρα χρόνια της σκλαβιάς ακμαίο το Ελληνορθόδοξο φρόνημα των Καλυμνίων .    

  Η μοναχική του πολιτεία είχε την σφραγίδα της ζωής των Αγ. Πατέρων της Εκκλησίας και αποτέλεσε μια πολύτιμη πνευματική παρακαταθήκη για τις επόμενες γενεές . Ο Κύριος ήμειψε την ανιδιοτελή του προδφορά και σήμερα τα οστά του βρίσκονται παραπλεύρως της λάρνακας του Αγ. Σάββα εφοδιάζονται.

Μετά την πάροδο δύο ετών από της κοιμήσεως του π. Ιεροθέου .κατά την πρόρρηση του , το 1926 , ο Ουράνιος Πατέρας οδήγησε τα βήματα μιας άλλης Οσιακής μορφής  στην ήσυχη και αγιασμένη αυτή γωνιά της Καλύμνου :

Στην απαλή ηλικία των 12 ετών αντιμετωπίζει τον μέγα τούτο προβληματισμό. Η έλξη του Θεού είναι ισχυρότατη, όπως και η κλίση του. Το «φύγε και σώζου» κυριάρχησε και έτσι, μία ημέρα ιστορική, αλλά και λαμπρή, έβαλε το κλειδί του καταστήματος κάτω από μία πέτρα και κατέβηκε στο λιμάνι για να πραγματοποιήσει την απόφασή του. Ως ελάφι, τώρα, κατευθύνεται προς το ευώδες περιβόλι της Παναγίας, το Άγιον Όρος. Εκεί, εγκαταβιώνει στη Σκήτη της Αγίας Άννης,

 σκήτη αγίας άννας αγίου όρους

Σκήτη της Αγίας Άννης ( Άγιος Όρος )

όπου και απολαμβάνει τους πρώτους καρπούς των ιερών πόθων του. (Κατ΄άλλη γνώμη, που στηρίζεται σε διηγήσεις, πρώτα πήγε στα Ιεροσόλυμα). Στη Σκήτη αυτή δέχθηκε το βάρος της μοναστικής δοκιμασίας επί 12 έτη (κατ΄ άλλους επί 6 έτη) και ασκήθηκε στο έργο της αγιογραφίας και της βυζαντινής μουσικής.

Τον π. Σάββα , τον Αγιορείτη , Χοτζεβίτη , αγιογράφο και πνευματικό

 Ο π. Σάββας γνώρισε την Κάλυμνο μέσω του Γερασίμου Ζερβού , υιού του παπά Κλεάνθη , ο οποίος του αγόρασε εδάφη , τα οποία βρίσκονται πάνω από τους Αγ. Πάντες .

άγιος σάββας

 Ο π. Σάββας, ευθύς μετά την εγκατάστασή του στην Ιερά Μονή των Αγίων Πάντων, κτίζει με τη βοήθεια του Γεράσιμου Ζερβού τα επάνω κελλιά και αρχίζει μία έντονη πνευματική ζωή. Αγιογράφει, τελεί τα θεια Μυστήρια και τις ιερές Ακολουθίες, εξομολογεί, διδάσκει με το στόμα και το παράδειγμά του και βοηθά χήρες, ορφανά και φτωχούς. Ζει με ταπείνωση, άσκηση και προσφορά, ώστε το αγγελικό παράδειγμά του να ενθυμούνται με δάκρυα και συγκίνηση όσοι τον γνώρισαν. Πάντοτε δε θα επικαλούνται με πίστη τη χάρη του στις ποικίλες δοκιμασίες της ζωής τους. Πρόθυμος όταν ζούσε, προθυμότατος μετά την κοίμησή του.

Με την αδιάλειπτη θερμή προσευχή και κατάνυξη  εξεικόνιζε τις Θεϊκές, Μαρτυρικές και Οσιακές μορφές της εκκλησίας μας σε Αγιορείτικη τεχνοτροπία . Συγχρόνως εργαζόταν χειρονακτικός βοηθώντας τους εργάτες  στην ανοικοδόμηση της ταπεινής του Μονής . Ήταν αυστηρός νηστευτής , κατά τον μοναχό Σάββα του Σταυρού , ο οποίος υπήρξε υποτακτικός του , απέφευγε ως και τα φρούτα . Μας διηγήθηκε κάποτε , ότι κατόπιν ευλογίας του φύτευσε στην αυλή του κελιού του μερικά κλήματα . Μόλις όμως έγιναν τα σταφύλια τον διέταξε να τα ξεριζώσει . Ο υποτακτικός του λυπήθηκε και άφησε ένα στο τέλος . << Να αφήσουμε ένα γέροντα Γέροντα να κάνει λίγη σκιά >> Να το βγάλεις και αυτό , δεν είναι αυτά για τους καλογήρους , ήταν η απάντηση . Πρόθυμα διέκοπτε τις διάφορες απασχολήσεις του για να αναπαύσει κάθε κουρασμένη ψυχή , η οποία τον επεσκέπτετο . Ήταν απλός , στοργικός και άριστος Πνευματικός πατέρας . Χάριν ψυχικής θεραπείας και ενισχύσεως της πίστεως μας στα χρόνια της Ιταλοκρατίας πολλές φορές θυσίαζε την ησυχία του ησυχαστηρίου του και κατέβαινε στην πόλη , όπως ο Άγ. Αντώνιος παλαιότερα για να αναπτερώνει το θρησκευτικό και πατριωτικό αίσθημα του λαού.

Κατά την τριετία κατά την οποία έκλεισαν οι εκκλησίες λόγω του αυτοκεφάλου, που επιδίωκαν οι Ιταλοί και οι Ιταλόφρονες καμπανέλοι, ο κόσμος ελειτουργείτο σε ολονύχτιες αγρυπνίες τις οποίες διοργάνωνε ο Ιερομόναχος Σάββας στην μικρή εκκλησία των Άγ.Πάντων . Στο αναλόγιο έψαλλε με θέρμη και σεμνότητα μια ομάδα από νέες κοπέλες , υποψήφιες μοναχές του Γέροντος , Αμφιλοχίου Μακρή , με προεξάρχουσα την διδασκάλισσα Καλλιόπη Γούναρη και μετέπειτα Γερόντισσα Ευστοχία της Ι. Μονής <<  Ευαγγελισμός >> της Πάτμου. Πολλές ψυχές νοσταλγικά θυμούνται τις κατανυκτικές εκείνες Θείες Λειτουργίες . Ήταν γι’ αυτές πνευματικό συμπόσιο και πηγή δυνάμεως, η οποία τις εμψύχωνε στο πιεστικό αγώνα κατά Φράγκικης διπλωματίας .    

δωμάτιο αγίου Σάββα στην ιερά μονή Αγίων πάντων Καλύμνου Επίσης, στο δωμάτιο στο ὁποῖο ἐκοιμήθη ἐν Κυρίῳ ὀσιακῶς ὁ Ὅσιος καὶ  θαυματουργὸς Πατὴρ ἠμῶν Σάββας ὁ ἐν Καλύμνω ὑπάρχει τὸ κρεβάτι τοῦ Ὁσίου,ἡ ράβδος του, διάφορες εἰκόνες – ἔργα τῶν χείρων του -, ἡ βιβλιοθήκη του, καὶ πολλὰ ἀφιερώματα, τὰ ὁποῖα καταθέτουν στὸν Ὅσιο καὶ Θεοφόρο Πατὴρ ἠμῶν Σάββα οἱ προστρέχοντες καὶ ἱκετεύοντες αὐτὸν ὑπὲρ ὑγιείας καὶ θείας βοηθείας.
Τὸ συγκινητικὸ εἶναι ὅτι τὰ περισσότερα τῶν ἀφιερωμάτων τὰ προσφέρουν νεαρὰ ἄτομα, τὰ ὁποία εὐλαβοῦνται τὸν Ὅσιο καὶ προστρέχουν στὴν χάρη του ἱκετευτικῶς.

 Το 1952 , τέσσερα χρόνια μετά την κοίμηση του άρχισε να λειτουργεί η Μονή του Άγ. Σάββα με τον πρώτο πυρήνα , δηλαδή την γερόντισσα Φιλοθέη ( Αγγελική Φουντωτού ) και τρείς άλλες αδελφές , την Φεβρωνία Μαγκαφά , την Χριστονύμφη Μπουρνέλη , και την Παρθενία Δράκου , οι οποίες ήλθαν από την μονή της Άγ. Αικατερίνης . Οι αδελφές αυτές από παιδιά επισκέπτονταν τον π. Σάββα με τους γονείς τους και εκεί που έπαιζαν με χαριέστατο ύφος τους έλεγε συχνά << Εσείς θα γίνεται νύμφες του Χριστού , εδώ θα είναι τα κελλάκια σας   >> υποδεικνύοντας το κελλί της κάθε μιας . Όταν ενηλικιώθηκαν και εξακολουθούσαν να έχουν ζωντανό το μοναχικό φρόνημα τις παρότρυνε να μείνουν   στο πτωχικό ερημητήριο του . Εκείνες απαντούσαν ότι τις προσήλκυε περισσότερο το διοργανωμένο μοναστήρι της Άγ. Αικατερίνης . Με το προορατικό του χάρισμα όμως τους έλεγε με απλότητα << εδώ , εδώ θ’  έρθετε , εδώ >> Τελικά βρέθηκαν όλες εκεί , όπου επιθυμούσαν,    αλλά η μοναχή Φιλοθέη είχε   ισχυρό έλεγχο , επειδή παράκουσε  κατά κάποιο τρόπο τον Γέροντα της π. Σάββα , και δεν πήγε στο Μοναστήρι των Άγ. Πάντων . Ή γερόντισσά της , Μακαρία, για να καθησυχάσει την ταραγμένη συνείδηση της την έστειλε να πάρει συγχώρηση με ένα πρόσφορο στο χέρι . Ό Όσιος με την πατρική του στοργή ανέπαυσε την παλιά του υποτακτική , αλλά στο τέλος με βεβαιότητα της είπε : << Εδώ , εδώ μια μέρα θα ρθείς  >> . Και έτσι η πρόρρηση του Οσίου Πατρός πήρε σάρκα και οστά, διά Μητροπολιτικής Πράξεως της 23 Μαρτίου 1952 επί του κ.κ. Ισιδώρου ανακηρύσσεται επισήμως ή Ιερά Μονή και ενθρονίζεται ως Ηγουμένη η Γερόντισσα Φιλοθέη . Καθημερινώς προσευχόταν με δάκρυα  για την πρόοδο του Μοναστηριού της .

 Η θαυματουργική χάρηάγιος σάββας2 ,  η οποία εξεχύνετο από τον τάφο του Οσίου Σάββα , η πραεία και ευσπλαχνική καρδιά της Ηγουμένης συγκέντρωσαν νέες αγωνίστριες . Με σεβασμό και δραστηριότητα προσπάθησε να συμπληρώσει και αποπερατώσει το κτιριακό συγκρότημα  . Παντού τον είχε συμπαραστάτη με καταπληκτικά θαύματα και εμφανίσεις . Την ενίσχυε επίσης  στο ποιμαντικό της έργο , όταν οι αδελφές εκλονίζοντο από τις ποικίλες επιθέσεις του μισοκάλλου . Αναφέρω ένα περιστατικό :

 Η παραπάνω εικόνα είναι ένα θαύμα του αγίου Σάββα του εν Καλύμνω

άγιος σάββας3Μία ασθενής έπασχε από καρκίνο στην περιοχή του εγκεφάλου. Μη βρίσκοντας πουθενά θεραπεία, πήγε στην Κάλυμνο και ζήτησε βοήθεια από τον άγιο Σάββα.
Μία εβδομάδα αργότερα έκανε εξετάσεις για να διαπιστωθεί η κατάστασή της και παράλληλα μια ακτινογραφία. Από πριν όμως είχε πίστη ότι με τις με τις μεσιτείες του αγίου ο Άγιος Θεός θα την θεράπευε. Όταν πήρε στα χέρια της τις εξετάσεις και την ακτινογραφία, έκπληκτη διαπίστωσε πως συνέβησαν δύο μεγάλα θαύματα: το πρώτο ήταν ότι πια δεν έπασχε από καρκίνο και το δεύτερο ότι πάνω στην ακτινογραφία είχε αποτυπωθεί η μορφή του αγίου Σάββα τον οποίο είχε παρακαλέσει για να την ιατρέψει!
Όλο αυτό μας δείχνει ότι όταν επικαλεστούμε με πίστη την βοήθεια ενός αγίου ή του Θεού για κάποιο πρόβλημά μας, όχι μόνο θα εισακουστεί η προσευχή μας αλλά πολύ σύντομα θα μας δοθεί και λύση.  

 Η αδελφή Χριστονύμφη είχε τρομερό έλεγχο , διότι έφυγε από την Μονή της μετανοίας της . Μια βραδιά της παρουσιάζεται ο Όσιος Σάββας σε όραμα . Άπλωσε κυκλοτερώς το χέρι του περιλαμβάνοντας την Άγ. Αικατερίνη και τους Άγ. Πάντες και λέει : Βλέπεις παιδί μου . όλα αυτά είναι δικά μας και εκείνος Παρθενώνας και εδώ Παρθενώνας >> Από την επόμενη σταμάτησε  κάθε κουραστικός λογισμός και η αδελφή συνέχισε ειρηνικά τον πνευματικό της αγώνα . Η ζωή του μοναστηριού πήρε άλλη ακτινοβολία από την 7η Απριλίου 1957 , οπότε με την παρουσία του Μητροπολίτη κ.κ Ισηδώρου έγινε η ανακομιδή του ιερού λειψάνου του π. Σάββα . Έχουν πλέον μπροστά τους ακέραιο και πηγή συνταρακτικών θαυμάτων το Λείψανο του Αγίου Σάββα .

 Η απλή και ταπεινή ζωή της Ηγουμένης Φιλοθέης την έκαναν αγαπητή στον λαό της Καλύμνου και όλοι με εκτίμηση την πλησίαζαν . Με πολλές θυσίες και στερήσεις οργάνωσε το Μοναστήρι , το οποίο ζούμε στις ημέρες μας . Της παραχώρησε ο Κύριος μια πολύ δοκιμασμένη ζωή με θλίψεις και πικρίες , όπως σε τόσες  άλλες εκλεκτές ψυχές . Επί χρόνια ήταν σχεδόν κατάκοιτη και μεταφερόταν μόνο μεταξύ πολυθρόνας και κρεβατιού . Αξιοθαύμαστη όμως ήταν η καρτερικότητα της την οποία επέδειξε κατά την επίμονη ασθένεια της . Τη θεωρούσε επίσκεψη της άπειρης αγάπης του Χριστού μας και τον ευχαριστούσε κάθε στιγμή . Ειρηνικώς παρέδωσε το πνεύμα της στον Ουράνιο Νυμφίο της 13η Οκτωβρίου του 1986.

αγιος σάββας 4Μετά την εκδημία της Γερόντισσας Φιλοθέης ο Σεβασμιότατος κ.κ. Νεκτάριος , πνευματικό τέκνο του Γέροντος Αμφιλοχίου Μακρή, δια κληρώσεως ανέθεσε την Ηγουμενία στην Μοναχή Κυπριανή, κατά κόσμο Βασιλική Κουτσονικόλα . Η Γερόντισσα Κυπριανή κατάγεται από τα Εράτυρα της Κοζάνης . Ο Όσιος Σάββας , ομολογεί ή ίδια, οδήγησε τα βήματα της  στο απέριττο Μοναστήρι του και πλημμύρισε την νεανική της καρδιά με τα Άγια συναισθήματα της αφιερωμένης ζωής . Οι δυσκολίες όμως της μετακόμισης στην Κάλυμνο ήταν ανυπέρβλητες για την δεκαοκτάχρονη Μακεδόνα . Γι ‘ αυτό η Γερόντισσα Φιλοθέη , με την οποία είχε έρθει προηγουμένως σε επαφή , παρ’ όλο το φιλάσθενο της υγείας της υπεβλήθη στο μακρινό και κουραστικό ταξίδι για να εκπληρώσει τον ιερό πόθο της νέας υποτακτικής . Οι συνθήκες του ταξιδιού ήταν κάπως επικίνδυνες , διότι η Βασιλική έφευγε χωρίς την συγκατάθεση των γονέων της . Η Θεία Πρόνοια όμως δια πρεσβειών του Οσίου διευκόλυνε την πορεία της . Ειδικά όταν έφθασαν στο λιμάνι της Καλύμνου τους περίμενε στην αποβάθρα ο εντεταλμένος αστυνομικός . Αθέατες όμως πέρασαν με όλα τα πράγματα από μπροστά του χωρίς να τις αντιληφθεί . όταν μετά από μερικές ημέρες σε έρευνα του διαπίστωσε ότι το αναζητούμενο πρόσωπο έφθασε την βραδιά κατά την οποία εκείνος εξημερώθηκε στην προβλήτα , συγκλονίστηκε για την Θεία Προστασία και ο ίδιος κατόπιν συνετέλεσε στην ανενόχλητη παραμονή της .     Με ευγνωμοσύνη , ταπείνωση και αγάπη εκτελούσε τα διακονήματα του Μοναστηριού της . Τα πρώτα χρόνια που δεν υπήρχε δρόμος , σχεδόν καθημερινός κατέβαινε στην πόλη με το γαϊδουράκι και τροφοδοτούσε την Μονή . Αργότερα της ανατέθηκε η περιποίηση της άρρωστης Γερόντισσας . Παραδειγματική ήταν η υπακοή , η αφοσίωση και ο σεβασμός που έδειξε   στην πονεμένη πνευματική της Μητέρα   

τέμπλο ναού αγίου σάββα καλύμνουΗ ιερή της προσφορά προσήλκυσε και τους γονείς της . Το 1962 εγκαταστάθηκαν στην Μονή του Αγ. Σάββα , όπου πήραν το αγγελικό σχήμα . Ο πατέρας Ιερόθεος Μοναχός , ασχολήθηκε με την γεωργία . Με επιμέλεια και εργατικότητα μετέβαλε την άγονη βραχώδη   πλαγιά του βουνού σε έφορο ελαιώνα. Η μητέρα , μοναχή Αγαθεγγέλη , με νεανικό ζήλο  και με προσευχόμενη διάθεση εκτελούσε τα μοναχικά της καθήκοντα μέχρι την ημέρα κατά την οποία ο Κύριος την κάλεσε να συνεχίσει κατά διαφορετικό τρόπο την άσκηση της . Έμεινε κατάκοιτη επί ένα έτος και εκοιμήθη ειρηνικά στις  2 Φεβρουαρίου του 1991 .

Τον Σεπτέμβριο του 1967 ο αδελφός Στυλιανός ήρθε να τους επισκεφθεί .

Κατά Θεία Οικονομία παρέμεινε και αυτός , για να εξυπηρετήσει την Μονή . Ο Μητροπολίτης κ.κ. Ισίδωρος τον χειροτόνησε Ιερέα την Κυριακή της Ορθοδοξίας το 1968. Ο π. Αυγουστίνος εκτελεί από τότε χρέη εφημερίου στην Μονή και λειτουργεί περιοδικώς στα Μετόχια της , α) Αγίου Νεκταρίου β) Αγίου Στυλιανού . Επίσης ως εξομολόγος προσφέρει τις υπηρεσίες του στο νησί της Καλύμνου και μερικές φορές στην Λέρο .

Με τις ενέργειες του Μητροπολίτη μας κ.κ. Νεκταρίου το Οικουμενικό Πατριαρχείο κατέταξε τον Όσιο Σάββα στο Αγιολόγιο της Ορθοδόξου Εκκλησίας και ανοικοδομήθηκε με την επιστασία ένας περίλαμπρος , λιθόκτιστος ναός , αφιερωμένος στο όνομα του αφανούς αλλά ενδόξου πλέον και θαυματουργού Ιερομονάχου Σάββα .

 Η Ιερά Μονή του Αγ. Σάββα διατηρεί δύο καθίσματα :

άγιοι πάντεςκαλύμνου θέαΑ) Του Αγίου Νεκταρίου στην δυτική πλευρά της Πόθιας κοντά στο Ορφανοτροφείο Αρρένων  βρίσκονται τρεις συνεχόμενες εκκλησίες αφιερωμένες στον Άγιο .Νεκτάριο, Αγία Ειρήνη , και άγιο Θέμελη . Το οικόπεδο δωρίθηκε στην Ιερά Μονή Αγίου Σάββα από τη Θεμελίνα Αναστασίου Χατζηθεοδώρου . Στον Άγιο Νεκτάριο όπου διαμένει ο π. Αυγουστίνος , και κάθε Πέμπτη εξομολογεί τους προσερχόμενους.

Β) Του Αγίου Στυλιανού , η Μαρία σύζυγος του αφιλοκερδούς ιατρού Σακελλαρίου Ζερβού ,μετά θάνατο του ιατρού , ανέλαβε το Ορφανοτροφείο Θηλέων επί τριάντα έτη  . Στην συνέχεια  μόνασε σε ένα κτήμα της , το οποίο βρίσκεται κάτω από το δάσος της Αγίας Άννης   . Εκεί διέθεσε όλες τις οικονομίες της που είχε και έκτισε τον Άγιο Στυλώνω και την Αγία Παρασκευή     με κελλιά και στέρνα . Προτού κοιμηθεί χάρισε όλο το ησυχαστήριο στην Ιερά Μονή Πάντων . Τους τελευταίους τρεις μήνες   της επί της γης ,τους πέρασε στην Μονή του Αγίου Σάββα . Το 1976 την κάλεσε ο Κύριος κοντά του να την ανταμείψει για τους κόπους της.

 Ο φωτεινός αυτός αστέρας της χορείας των Αγίων , ο Θεοφιλέστατος πατήρ , προστάτης της ευσεβούς νήσου Καλύμνου Σάββας ο νέος, γεννήθηκε το έτος 1862 στην Ηρακλείτσα της περιφέρειας Αβδίμ της Ανατολικής Θράκης, από πτωχούς και απλούς γονείς τον Κωνσταντίνο και τη Σμαραγδή και έλαβε το όνομα Βασίλειος.

Από το βιβλίο “Γεροντικό της Καλύμνου”, μας το έφερε η Κατερίνα Κουτούζη και  μας το δακτυλογράφησε η Γιώτα Κορφιάτη, Γ2. Τις ευχαριστούμε θερμά.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s